Τί Είναι η Συνείδηση; (μέρος πρώτο)

Τί Είναι η Συνείδηση; (μέρος πρώτο) Βιβλική Μελέτη

  Του Χρύσανθου Θεοχάρη

Αναφερθήκαμε ήδη στη Συνείδηση σαν συνώνυμο των εννοιών Υπερεγώ, Γονιός μέσα μας, Φιλοσοφία Ζωής, Βασική Κατεύθυνση Ζωής, Σύστημα Αξιών, Φρόνημα, Καρδιά. Επειδή όμως πρόκειται για έννοια πολύ γνωστή και πολύχρηστη,  με αναφορές σχεδόν πάντα σε συνάφειες ηθικο-θρησκευτικές, έκρινα πως χρειάζεται ειδική και ουσιαστικά αυτόνομη αναφορά η οποία απαιτεί μια πιο ολοκληρωμένη Βιβλική παρουσίαση. 

Επιγραμματικά, η Συνείδηση είναι ο ατομικός/προσωπικός βιωματικός καταστατικός χάρτης που διαρκώς ανανεώνεται, αναθεωρείται και επικαιροποιείται. Δεν πρόκειται για κάτι στατικό. Παράλληλα, σαν Φιλοσοφία ζωής και Σύστημα Αξιών που είναι, χρειάζεται πίστωση χρόνου καθώς και πρόβλεψη για «μεταβατικές διατάξεις» μέχρι την πλήρη αφομοίωση των συνεχών «αναθεωρήσεων». Τα στοιχεία αυτά με σαφήνεια προκύπτουν μέσα απ’ τις σελίδες της Καινής Διαθήκης.

Πολλοί πιστεύουν πως η συνείδηση είναι ένας έμφυτος ηθικός κώδικας με τον οποίο ο κάθε άνθρωπος έρχεται στον κόσμο. Πολλές Εκκλησίες προχωρούν ένα μεγάλο βήμα πιο πέρα και διδάσκουν πως ο έμφυτος αυτός ηθικός νόμος έχει «αχρειωθεί» - αχρηστευτεί – εξ αιτίας του «Προπατορικού Αμαρτήματος», με αποτέλεσμα ο «πτωτικός άνθρωπος» να είναι ανίκανος να πράξει το καλό. Δεν είναι πολλοί εκείνοι που γνωρίζουν το πλήρες περιεχόμενο των θεολογικών αυτών εννοιών και κατά πόσον τις προσυπογράφουν συνειδητά. Δεσμεύομαι να ασχοληθώ με τα θέματα αυτά στο εγγύς μέλλον.

Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη λοιπόν, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η συνείδηση κάποιου εξαρτάται απ’ τον τρόπο που ζει και απ’ τη σχέση του με το Θεό. Όπως αναλύουμε στη συνέχεια, η συνείδηση κάποιου μπορεί να είναι αγαθή, Α Τιμ. 1:5, - καθαρή, Α Τιμ. 3:9 - κακή, Εβρ. 10:22 – πωρωμένη, Α Τιμ. 4:2 – μολυσμένη, Τίτος 1:15. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος και αυτό συμπεριλαμβάνει τον Αδάμ και την Εύα, είναι από ένστικτο και απ’ τη φύση του εγωιστής, συμφεροντολόγος και σκέφτεται πονηρά για να επιβιώσει και να προστατέψει τα καλώς ή κακώς εννοούμενα συμφέροντά του. Οπότε, χρειάζεται αγώνας για να μάθει να σκέφτεται και να ενεργεί σωστά και ηθικά. 

Είναι λοιπόν η Συνείδηση έμφυτος ηθικός νόμος; Γεννιόμαστε δηλαδή με κάποιο Νόμο μέσα μας; Το ότι πρόκειται για ηθικό νόμο δεν υπάρχει αμφιβολία. Το ότι είναι έμφυτος, πολύ δύσκολα θα μπορέσει να θεμελιωθεί βιβλικά. Το μπέρδεμα δημιουργείται απ’ τις αναφορές του Παύλου στην προς Ρωμαίους Επιστολή του προς τους Ιουδαίους που ζουν στη Ρώμη και είναι, κυρίως, Χριστιανοί: 

Ρωμαίους 2:14-15

 Όσο για τα άλλα έθνη, που δε γνωρίζουν το νόμο, πολλές φορές κάνουν από μόνοι τους [φύσει] αυτό που απαιτεί ο νόμος. Αυτό δείχνει πως, αν και δεν τους δόθηκε ο νόμος, μέσα τους υπάρχει νόμος. Η διαγωγή τους φανερώνει πως οι εντολές του νόμου είναι γραμμένες στις καρδιές τους· και σ’ αυτό συμφωνεί και η συνείδησή τους, που η φωνή της τους τύπτει ή τους επαινεί, ανάλογα με τη διαγωγή τους.

Ο Νόμος για τον οποίο κάνει λόγο ο Παύλος στην περικοπή αυτή δεν είναι άλλος απ’ τον Ιουδαϊκό Νόμο, ο οποίος φυσικά δεν δόθηκε στα «Έθνη». Όμως, όπως οι Ιουδαίοι πήραν το Νόμο απ’ το Θεό, τον μελετούν και τον διδάσκουν στα παιδιά τους, δεν γεννιούνται δηλαδή με το Νόμο μέσα τους, το ίδιο και οι Εθνικοί (ειδωλολάτρες) μεγαλώνουν και ανατρέφονται με κάποιες βασικές ηθικές αρχές και αξίες, οι οποίες ριζώνουν μέσα τους και καταλήγουν να γίνουν η Βασική Κατεύθυνση Ζωής, το Φρόνημα, ο νόμος της Καρδιάς τους, σε τελική ανάλυση η Συνείδησή τους. Έτσι «από μόνοι τους» δηλαδή απ’ τη φύση τους ή φυσικά ή φυσιολογικά εφαρμόζουν λίγο πολύ τον ίδιο νόμο που έχουν και οι Ιουδαίοι – εννοείται ΟΧΙ τα της λατρείας και τα άλλα ιδιαίτερα του Ιουδαϊσμού. Όταν εφαρμόζουν τον νόμο αυτόν η συνείδηση τους, δηλαδή η καρδιά τους τους επαινεί, ενώ όταν τον παραβιάζουν τους κατακρίνει.

Η Καινή Διαθήκη στο πρωτότυπο χρησιμοποιεί τη λέξη «φύσις» σε διάφορες φράσεις ή παράγωγά της. Οι λέξεις αυτές ΔΕΝ έχουν ηθικό ή πνευματικό περιεχόμενο. Αναφέρονται στη φυσική, σωματική, υλική, ακόμη και κοινωνική πραγματικότητα στην οποία ανήκουμε. Δεν είναι ατομικό μας δικαίωμα να χρησιμοποιούμε τις λέξεις όπως θέλουμε ή όπως μας βολεύει. Ένα «Ταμείο», ένα καλό επιστημονικό λεξικό που να περιλαμβάνει τη χρήση των λέξεων στην Καινή Διαθήκη (π.χ. Δημητράκος, Liddell – Scott – Κωνσταντινίδης, κ.ά. εξειδικευμένα ξενόγλωσσα) και τέλος μια καλή σύγχρονη μετάφραση που σέβεται τους μεταφραστικούς κανόνες, θα μας προστατέψει απ’ τις κακοτοπιές της αυθαιρεσίας και της επιπολαιότητας. Να και μερικά παραδείγματα – βασισμένα στην εξαιρετική Δημοτική Μετάφραση της Βιβλικής Εταιρίας - για του λόγου το αληθές :

Ρωμαίους 2:14-15  

«φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶσιν» σημαίνει απλούστατα ότι εντελώς φυσικά και φυσιολογικά «κάνουν από μόνοι τους αυτό που απαιτεί ο νόμος".

Ρωμαίους 2:27 

 «ἡ ἐκ φύσεως ἀκροβυστία» σημαίνει «ο απερίτμητος», δηλαδή αυτός που είναι στη φυσική κατάσταση της μη-περιτομής, όπως δηλαδή γεννιούνται οι άνθρωποι φυσικά-κανονικά, σ’ αντίθεση προς τους Ιουδαίους οι οποίοι εφαρμόζουν την περιτομή στα αρσενικά παιδιά – που ισοδυναμεί με παρέμβαση στην «εκ φύσεως ακροβυστία». Η περιτομή δηλαδή δεν είναι «εκ φύσεως» αλλά «παρά φύσιν», κάτι που έχουμε και στο επόμενο παράδειγμα της αγριελιάς και της ήμερης ελιάς.

Ρωμαίους 11:21, 24 

Πρόσεξε, μήπως ο Θεός, που δε λυπήθηκε τα φυσικά κλαδιά [«των κατά φύσιν κλάδων»], δε λυπηθεί ούτε εσένα … Σκέψου τη δική σου περίπτωση: Φυσιολογικά ανήκεις σε μια αγριελιά, και σ’ έκοψε και σε μπόλιασε στην ήμερη ελιά αντίθετα προς τη φύση. [σὺ ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἐξεκόπης ἀγριελαίου καὶ παρὰ φύσιν ἐνεκεντρίσθης εἰς καλλιέλαιον], Το ίδιο και καλύτερα μπορεί ο Θεός να ξαναμπολιάσει και τους Ιουδαίους στην ήμερη ελιά, όπου φυσιολογικά ανήκουν. 

(ΔΗΛΑΔΗ: Οι ειδωλολάτρες που πίστεψαν στο Χριστό, αποτελούσαν, μεταφορικά μιλώντας, τα φυσικά κλαδιά ενός δένδρου της φύσης που δεν είχε δεχτεί ανθρώπινη παρέμβαση, με άλλα λόγια μιας αγριελιάς. Χάρη στην πίστη τους κόπηκαν απ' την αγριελιά και στη συνέχεια μπολιάστηκαν πάνω σε μια ήμερη ελιά, η οποία αντιπροσωπεύει το Λαό του Θεού. Αρχικά όλα τα κλαδιά της «ήμερης ελιάς» (καλλιέλαιος) ήταν Ισραηλίτες. Όσοι Ισραηλίτες-κλαδιά δεν πίστεψαν στο Χριστό αποκόπηκαν και στη θέση τους μπολιάστηκαν όσοι «απ’ τα έθνη» πίστεψαν στο Χριστό. Αυτό βέβαια ήταν «παρά φύσιν», δηλαδή «αντίθετα προς τη φύση» ή αλλιώς αντίθετο προς τη «φυσική» = φυσιολογική και συνήθη διαδικασία, σύμφωνα με την οποία κόβουμε ένα κλαδί απ’ την ήμερη ελιά και το μπολιάζουμε πάνω στην αγριελιά για να γίνει ήμερη. Όποιος γνωρίζει από περιβόλια, γνωρίζει τί εννοεί ο Παύλος).

Α Κορινθίους 11:13-14:  

[ἐν ὑμῖν αὐτοῖς κρίνατε· πρέπον ἐστίν γυναῖκα ἀκατακάλυπτον τῷ θεῷ προσεύχεσθαι; οὐδέ ἡ φύσις αὐτή διδάσκει ὑμᾶς ὅτι ἀνήρ μεν ἐάν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστιν;]

"Κρίνετε και μόνοι σας: ταιριάζει στη γυναίκα να προσεύχεται στο Θεό με ακάλυπτο κεφάλι; Η ίδια η φύση μάς διδάσκει πως είναι ντροπή για τον άντρα να έχει μακριά μαλλιά, ενώ για τη γυναίκα είναι τιμή τα μακριά μαλλιά."

Εδώ «η φύσις» και το και το «εν υμίν αυτοίς κρίνατε» (κρίνατε και μόνοι σας) είναι ξεκάθαρο πως παραπέμπουν σε καθαρά κοινωνικά κριτήρια της εποχής εκείνης, εννοείται. Ο Παύλος επικαλείται τα κοινωνικά δεδομένα της Κορίνθου (τουλάχιστον) τα οποία γνωρίζουν καλά οι ίδιοι και τους πετάει το μπαλάκι να πάρουν θέση σχετικά με τη συνήθεια του καλύμματος (γενικά και όχι μόνο στις συνάξεις) καθώς και για το μήκος των μαλλιών τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών (επίσης γενικά και όχι μόνο στις συνάξεις). «Δείτε τον κοινωνικό σας περίγυρο», τους λέει, και πείτε μου τι διαπιστώνετε. Ταιριάζουν με τον ισχύοντα καθωσπρεπισμό η αφαίρεση του καλύμματος και τα κοντά μαλλιά για τις γυναίκες και τα μακριά μαλλιά για τους άνδρες; Η ερώτηση είναι βέβαια ρητορική και η αυτονόητη απάντηση που εξυπακούεται είναι πως «δεν ταιριάζουν, αντίθετα μάλιστα, φέρνουν πάνω σας ντροπή».

Ιακώβου 3:7: 

Όλα τα είδη των θηρίων [ φύσις θηρίων] και των πτηνών, των ερπετών και των θαλασσινών, δαμάστηκαν και δαμάζονται από τον άνθρωπο [δεδάμασται τῇ φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ]».

Έχουμε δηλαδή «φύσις θηρίων» = είδη θηρίων και «φύσις ανθρωπίνη» = άνθρωπος ή αλλιώς ανθρώπινη φύση ή ανθρώπινο γένος. Πολύ απλά τα πράγματα, υπό τον απλούστατο όρο να δέχεται κάποιος τις σημασίες και τις χρήσεις των λέξεων και βεβαίως να σέβεται και να τιμάει τα Βιβλικά κείμενα.

Η Συνείδηση του Παύλου Προσωπικά

Το παράδειγμα του Παύλου και τα λεγόμενά του για το θέμα της συνείδησης δεν μπορεί παρά να μας διαφωτίσει. Όπως γίνεται φανερό απ’ όσα δηλώνει ο ίδιος για τον εαυτό του, πάντα και σε όλη του τη ζωή ακολουθούσε τη συνείδησή του τόσο σε σχέση με το Θεό όσο και σε σχέση με τους ανθρώπους. Δείτε τί δηλώνει: 

Πράξεις 23:1

Αδερφοί, εγώ έχω ήσυχη τη συνείδησή μου ότι σ’ όλη μου τη ζωή μέχρι σήμερα υπηρέτησα το Θεό. [Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ πάσῃ συνειδήσει ἀγαθῇ πεπολίτευμαι τῷ θεῷ ἄχρι ταύτης τῆς ἡμέρας.]

Πράξεις 24:1

Γι’ αυτό κι εγώ προσπαθώ να έχω πάντοτε καθαρή συνείδηση απέναντι στο Θεό και στους ανθρώπους. [καὶ αὐτὸς ἀσκῶ ἀπρόσκοπον συνείδησιν ἔχειν προς τον θεόν καὶ τους ἀνθρώπους διὰ παντός.]

Β Τιμόθεο 1:3

Ευχαριστώ το Θεό, τον οποίο λατρεύω με καθαρή συνείδηση, όπως και οι πρόγονοί μου. [Χάριν ἔχω τῷ θεῷ, ᾧ λατρεύω ἀπό προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει]. 

Τί σημαίνουν όλα αυτά; Αναφορικά με το χαρακτήρα του και την προσωπικότητά του θα συμφωνήσουμε απόλυτα πως ο Παύλος ήταν πάντα συνεπής με τις αρχές και τις αξίες του. Όμως ειδικά για τα θρησκευτικά του πιστεύω, έχουμε απ’ τη μια μεριά τον Παύλο που ήταν με το παραπάνω ζηλωτής του Ιουδαϊσμού και των προγονικών παραδόσεων, πρόθυμος να κάνει τα πάντα να αντισταθεί και να τιμωρήσει, ακόμη και με θάνατο, καθέναν που έθιγε και πρόσβαλε την πατροπαράδοτη Ιουδαϊκή θρησκεία του, έχουμε όμως απ’ την άλλη τον Παύλο που κάνει απίστευτη και θεαματική θρησκευτική στροφή=αλλαγή 180 μοιρών και γίνεται υπέρμαχος όλων εκείνων των πιστεύω που καταδίκαζε και καταδίωκε. Στους Φιλιππησίους 3:1-11 συγκρίνει τα δυο στάδια-φάσεις της ζωής του, λέγοντας ανάμεσα στ’ άλλα…

Εβραίος γέννημα θρέμμα· ως προς την εξήγηση του νόμου ανήκα στους Φαρισαίους· καταδίωκα με ζήλο την εκκλησία και ήμουν άμεμπτος σε ό,τι αφορά την τήρηση του νόμου. Αυτά όμως που άλλοτε για μένα ήταν πλεονεκτήματα, τώρα με την πίστη στο Χριστό τα βλέπω σαν μειονεκτήματα. (στίχος 7) 

Πώς γίνεται να κυνηγάει χωρίς έλεος κάτι και κάποιους και στη συνέχεια να ταυτίζεται μ’ αυτούς και τη μοίρα τους φτάνοντας στο σημείο να γίνει «ο πρώτος μετά τον Ένα» και να είναι έτοιμος να δώσει τη δική του ζωή του γι’ Αυτόν; Τα έκανε όλα αυτά με την ίδια «καθαρή συνείδηση»; Βεβαίως! Η συνείδησή του δεν έπαψε να λειτουργεί σωστά και να κάνει τη δουλειά της σωστά και άψογα. Στην «πρώτη του ζωή» ζούσε σαν Εβραίος και σαν Φαρισαίος σεβόμενος τη συνείδησή του και απολαμβάνοντας τους επαίνους της συνείδησής του. Στη «δεύτερη ζωή του» η συνείδησή του αναπρογραμματίστηκε, αναθεωρήθηκε και αναπροσανατολίστηκε. Αυτό δεν έγινε μέσα σε μια νύχτα. Μετά το δραματικό συναπάντημα με τον Ιησού στο δρόμο της Δαμασκού όλα αλλάζουν και μέχρις ένα σημείο όλα εξηγούνται. Όλα; Όχι ακριβώς! Κάποια πράγματα μπορούν και αλλάζουν άμεσα ή έστω σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Σίγουρα η συνάντηση εκείνη με τον Κύριο έπαιξε τεράστιο ρόλο. Απ’ ότι φαίνεται όμως μεσολάβησαν και άλλα. Στην προς προς Γαλάτας 1:15-20 κάνει λόγο για κάποια ταξίδια, ένα απ’ αυτά στην Αραβία για το οποίο ουσιαστικά βρισκόμαστε στο σκοτάδι. Μετά απ’ αυτό το ταξίδι, επιστρέφει στη Δαμασκό και μετά άλλα τρία ολόκληρα χρόνια επισκέπτεται την Ιερουσαλήμ και συναντάει τους αποστόλους, στους οποίους παρουσιάζει το Ευαγγέλιο που κηρύττει. Δεν μπορούμε να μπούμε σ’ αυτές τις πτυχές του θέματος. Το γεγονός που εξετάζουμε εμείς σ’ αυτό το σημείο είναι ότι η συνείδησή του πέρασε από στάδια αλλαγών και ότι ο Παύλος πάντα ενεργούσε με βάση τις αρχές και αξίες του, με άλλα λόγια με βάση τη συνείδησή του.

Τί Σημαίνει Αδύνατη Συνείδηση;  

Βλέπουμε λοιπόν πως η συνείδηση κάποιου μπορεί να αλλάξει. Χρειάζεται όμως κάποια πίστωση χρόνου, μικρή για κάποια θέματα, μεγαλύτερη για άλλα. Όσο πιο βαθιά ριζωμένο είναι κάποιο βιωματικό θέμα/πιστεύω/πεποίθηση στην καρδιά κάποιου, τόσο πιο δύσκολα ξεριζώνεται και περισσότερος χρόνος χρειάζεται. Σημαντικό ρόλο παίζουν η σπουδαιότητα που είχε κάποιο «πιστεύω», η ηλικία, η μόρφωση, η προσωπικότητα του ανθρώπου και διάφοροι άλλοι παράγοντες. Όπως μπορούμε να καταλάβουμε, ένας θρησκευτικά αδιάφορος άνθρωπος με ευρεία κοινωνική παιδεία και αντίληψη, όταν πάρει «στα ζεστά» την ένωσή του με τον Χριστό, έχει λαμπρές προοπτικές να κάνει σχεδόν οποιαδήποτε αλλαγή – και η ενσωμάτωση της αλλαγής να ολοκληρωθεί σχετικά γρήγορα και χωρίς “αναταράξεις”. 

Κατά το διάστημα που υπάρχει ρευστότητα, όσο δηλαδή είναι σε εξέλιξη η «διαδικασία» αφομοίωσης των καινούργιων στοιχείων, χρειάζεται προσοχή, υπομονή, ελαστικότητα και οπωσδήποτε ποιμαντική σύνεση και σοφία. Όχι πίεση, δεν παρατραβάμε το σκοινί γιατί μπορεί να γίνει ζημιά. Πολλοί σημερινοί Χριστιανοί ή ηγετικά στελέχη εκκλησιών είναι απόλυτοι στις απαιτήσεις τους για ορατή (εξωτερική) συμμόρφωση με αποτέλεσμα να ζημιώνουν πνευματικά τους αδερφούς τους – κατά κανόνα νέους στην πίστη ή ακόμη και νέους στην ηλικία - που συμβαίνει να είναι αδύνατοι στις νέες τους πεποιθήσεις. Θέλουν αλλαγή «εδώ και τώρα». Όταν δεν δουν γρήγορα και απτά αποτελέσματα, βγάζουν την ετυμηγορία πως αυτό το άτομο «δεν αναγεννήθηκε πραγματικά». Τί κρίμα! Ίσως πιστεύουν πως ο Θεός και το Πνεύμα κάνουν με κάποιο αυτόματο τρόπο την αλλαγή ή τις αλλαγές που χρειάζεται κάποιος. Σαν αποτέλεσμα όλοι - κυρίως οι καινούργιοι - γρήγορα παίρνουν το μάθημα πως στις τοπικές εκκλησίες/συναθροίσεις πρέπει να το παίζουν σούπερ-Χριστιανοί!! για λόγους . . ."διαφημηστικούς". Γι’ αυτό και οι σκληρές κριτικές και τα κουτσομπολιά για «τους άλλους» βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη. Μιλάμε για την αποθέωση της έλλειψης αυτογνωσίας και του στρουθοκαμηλισμού! Τα εδάφια που εξετάζουμε εδώ δείχνουν πως η πραγματικότητα είναι άλλη. Όσο για το Πνεύμα, «εἰ ζῶμεν πνεύματι, πνεύματι και στοιχῶμεν» = “Αφού, λοιπόν, ζούμε με τη δύναμη του Πνεύματος, πρέπει ν’ ακολουθούμε το Πνεύμα” (Γαλάτας 5:25). Δηλαδή, το Πνεύμα μας λέει «στοιχηθείτε» και εμείς υπακούμε και ακολουθούμε στις οδηγίες του. Στο βαθμό που εμείς επιλέγουμε να «σπέρνουμε» = να στοχεύουμε ή «επενδύουμε» στο Πνεύμα, έρχεται αντίστοιχα ο καρπός/καρποί του Πνεύματος και στο βαθμό που εμείς επιλέγουμε να «σπέρνουμε» = να επενδύουμε ή αλλιώς να αφηνόμαστε στις επιθυμίες του «παιδιού μέσα μας» = στα ένστικτα, δηλαδή σ’ αυτό που η Κ.Δ. αποκαλεί «σάρκα», αυξάνονται και πληθύνονται οί αντίστοιχοι καρποί της κοσμικότητας (Γαλάτας 6:7-8). Περισσότερα για τα θέματα αυτά σε μελλοντικές αναλύσεις.

Στις παρακάτω δυο περικοπές απ’ την Πρώτη προς Κορινθίους Επιστολή του Παύλου έχουμε την ευκαιρία να δούμε αρκετά πράγματα  που αφορούν τη συνείδηση, όπως:

1. Οι οδηγίες του Παύλου αφορούν ένα σημαντικότατο βιωματικό θέμα που αντιμετώπιζαν οι άνθρωποι που την εποχή εκείνη άφηναν την ειδωλολατρεία και τον πολυθεϊσμό και ομολογούσαν πίστη στον Ιησού. Πρόκειται για τα ειδωλόθυτα, τα κρέατα των ζώων που είχαν προσφερθεί θυσία στα είδωλα και τα οποία στη συνέχεια είτε καταναλώνονταν απ’ τους λατρευτές των ειδώλων στους ειδωλολατρικούς ναούς είτε κατέληγαν στην κρεαταγορά και πουλιούνταν μαζί με τα υπόλοιπα κρέατα.

2. Υπήρχε περίπτωση να βρει τα ειδωλόθυτα «στο δρόμο του» είτε ένας ειδωλολάτρης για τον οποίο δεν υπήρχε κανένα δίλημμα - είτε ένας ώριμος Χριστιανός ο οποίος επίσης δεν αντιμετώπιζε κάποιο δίλημμα γιατί απλούστατα έβλεπε το κρέας αυτό όπως και όλα τα κρέατα, χωρίς δηλαδή κάποια ιερότητα - είτε τέλος κάποιος σχετικά καινούργιος στη Χριστιανική πίστη ο οποίος ακόμη συνέδεε το κρέας αυτό με τον (ψεύτικο) θεό και κατά συνέπεια το θεωρούσε «τζιζ», μολυσμένο. Η καρδιά του χτυπούσε καμπανάκι και η συνείδησή του κλοτσούσε γιατί άλλα ήταν καταγραμμένα εκεί και άλλα άκουγε να λέγονται το τελευταίο διάστημα στις Χριστιανικές συνάξεις. 

3. Όταν άλλα λέει το μυαλό (με βάση τα κηρύγματα και τις διδαχές των ποιμένων-διδασκάλων της εκκλησίας) και άλλα η καρδιά και τα βιώματα απ’ την προηγούμενη ειδωλολατρική του ζωή, τότε υπάρχει εσωτερική σύγκρουση, μπέρδεμα και πιθανόν και άλλα χειρότερα.

4. Σε κάποιο σπίτι λοιπόν ή ίσως και σε κάποια «αίθουσα συνεστιάσεων» της τοπικής ειδωλολατρικής κοινωνίας ή σε ένα κρεοπωλείο τυχαίνει ο νέος Χριστιανός να δει έναν ώριμο Χριστιανό είτε να τρώει είτε να αγοράζει κρέας που είχε προσφερθεί θυσία στα είδωλα. Βέβαια για τον ώριμο, ενημερωμένο και με «επικαιροποιημένη» συνείδηση πιστό ισχύουν τα λόγια του Παύλου: 

Α Κορινθίους 10:25-26:

"Τρώτε ό,τι πουλιέται στην αγορά των κρεάτων, χωρίς να ρωτάτε για την προέλευσή τους, ώστε να μη δημιουργείτε πρόβλημα συνειδήσεως· γιατί, σύμφωνα με τη Γραφή, στον Κύριο ανήκει η γη και καθετί πάνω σ’ αυτήν".

5. Νέος πιστός κατά κανόνα σημαίνει «αδύνατες» Χριστιανικές πεποιθήσεις και αυτό με τη σειρά του σημαίνει αδύνατη πίστη και «αδύνατη συνείδηση». Αυτό δεν είναι συνετό να το αγνοήσει ο ώριμος πιστός που πατάει στέρεα στο έδαφος της Πίστης. Στην περίπτωση όμως που κάνει το λάθος να το αγνοήσει, τότε θα έχουμε αντιπαράθεση ανάμεσα στη συνείδηση του ώριμου πιστού και στη συνείδηση του νέου πιστού, ο οποίος όπως είναι λογικό «ψάχνει να βρει το βηματισμό του». Ο Παύλος προτείνει στον ώριμο πιστό να μην κάνει χρήση βέτο υπέρ της πνευματικής του ελευθερίας και των πνευματικών του δικαιωμάτων, αλλά μάλλον να σεβαστεί την αδύνατη συνείδηση του νέου πιστού «για τον οποίο ο Χριστός έδωσε τη ζωή του». Πληγώνοντας τη συνείδηση του νέου πιστού ο ώριμος πιστός αμαρτάνει απέναντι στον ίδιο το Χριστό. Η συνείδησή μου δηλαδή δεν είναι απαραίτητα ίδια με τη δική σου ή τη συνείδηση κάποιου άλλου. . . .
Το περιεχόμενο της συνείδησης είναι τόσο διαφορετικό όσο και η ταυτότητα και η προσωπικότητα του κάθε ανθρώπου. Εκεί υπάρχει το πλήρες ιστορικό του κάθε ανθρώπου, το σύνολο της ψυχικής και πνευματικής ζωής του. 

6. Όταν ο Παύλος μιλάει για «αδύνατη πίστη» δεν αναφέρεται στην πίστη που έχει κάποιος στο Χριστό, αλλά στην πίστη ή πεποίθηση πάνω στο συγκεκριμένο θέμα και τη «θέση» που κατέχει το αντικείμενο στη συνείδησή του. Θα το δούμε αυτό πιο ξεκάθαρα στη 2η συνέχεια αυτού του άρθρου, και συγκεκριμένα στην επιστολή προς Ρωμαίους κεφάλαιο 14. Όταν κάνουμε κάτι που ΔΕΝ έχει ακόμη ενσωματωθεί στη συνείδησή μας και δεν έχει γίνει πίστη μας (= σταθερή πεποίθησή μας) ζημιώνουμε τον εαυτό μας και «αμαρτάνουμε» παραβαίνοντας τη συνείδησή μας.

7. Πιστεύω θα παραδεχτείτε πως κατά κανόνα στις σύγχρονες συζητήσεις-συγκρούσεις για το ποιος οφείλει να υποχωρήσει στις «ευαισθησίες» του άλλου, οι ρόλοι του «δυνατού» και του «αδύνατου» έχουν ανατραπεί και είναι διαμετρικά αντίθετοι απ’ αυτούς που προτρέπει ο Παύλος. Στους χρόνους της Καινής Διαθήκης ο Παύλος ζητούσε απ’ τους “δυνατούς” να θυσιάσουν κάποια απ’ τα δίκια τους προκειμένου να διευκολυνθούν οι “αδύνατοι”, στους οποίους δίνονταν κάποια πίστωση χρόνου για λόγους συνειδήσεως. Σήμερα οι (υποτιθέμενοι) δυνατοί ζητούν ή ακόμη και απαιτούν απ’ τους (πολύ πιθανό) αδύνατους να πάψουν να είναι και να φέρονται ως αδύνατοι και να «αποφασίσουν» να είναι και να φέρονται σαν τους (υποτιθέμενους ώριμους) παλιούς στην πίστη Χριστιανούς. Το αποτέλεσμα είναι αρκετοί απ’ τους νέους στην πίστη να ξεκινούν την πνευματική τους πορεία με την «ξινή» γεύση του «ευγενοφανούς αυταρχισμού» εκείνων που θέλουν να αλλάξουν με το ζόρι τις συνειδήσεις των νεότερων στην ηλικία και στην πίστη αδερφών τους.   

Συγκρίνετε τώρα τις σκέψεις που προηγήθηκαν με τις περικοπές που ακολουθούν ώστε να κάνετε τις δικές σας διαπιστώσεις. Τα σχόλια είναι πάντα ευπρόσδεκτα, μια και κανένας δεν είναι τέλειος. 

Α Κορινθίους 8:7-13

«Ωστόσο δεν έχουν όλοι τη σωστή γνώση· μερικοί μάλιστα, που δεν έχουν ακόμα αποβάλει τη συνήθεια της ειδωλολατρίας, τρώνε τα ειδωλόθυτα σαν να ήταν κάτι ιερό, και η συνείδησή τους που είναι αδύνατη, τους κάνει να νιώθουν μολυσμένοι. Σωστά, δεν είναι οι τροφές που θα καθορίσουν τη θέση μας απέναντι στο Θεό· ούτε αν δε φάμε κάποια απ’ αυτές χάνουμε κάτι ούτε αν φάμε αποκτάμε κάτι παραπάνω. Προσέξτε όμως, μήπως το ελεύθερο αυτό δικαίωμά σας γίνει αιτία να σκοντάψουν και να πέσουν εκείνοι που η πίστη τους είναι αδύνατη. Πράγματι, αν κάποιος, απ’ αυτούς δει εσένα, που έχεις τη «γνώση», να κάθεσαι στο τραπέζι ενός ειδωλολατρικού ναού, η συνείδησή του, αφού αυτός είναι αδύνατος, δε θα παρασυρθεί από το παράδειγμά σου και δε θα παρακινηθεί να τρώει τα ειδωλόθυτα; Έτσι, η δική σου «γνώση» θα προκαλέσει το χαμό αυτού του αδύνατου, του αδερφού μας, για τον οποίον ο Χριστός έδωσε τη ζωή του. Αμαρτάνοντας όμως μ’ αυτό τον τρόπο απέναντι στους αδερφούς και πληγώνοντας τη συνείδησή τους που είναι αδύνατη, αμαρτάνετε απέναντι στον ίδιο το Χριστό.» 

Α Κορινθίους 10:27-29

«Όταν κάποιος μη χριστιανός σάς καλεί σε γεύμα και θέλετε να πάτε, ό,τι σας παραθέτουν στο γεύμα να το τρώτε χωρίς να εξετάζετε και να δημιουργείτε πρόβλημα συνειδήσεως. Αν όμως κάποιος στο τραπέζι σάς πει: «Αυτό το κρέας προέρχεται από θυσία στα είδωλα», μην το τρώτε, για χάρη εκείνου που σας έδωσε την πληροφορία και για χάρη της συνειδήσεως· αν και στον Κύριο ανήκει η γη και καθετί πάνω σ’ αυτήν. Κι όταν μιλάω για συνείδηση, δεν εννοώ τη δική σου αλλά τη συνείδηση του άλλου. 
«Αλλά γιατί», θα ρωτήσει κάποιος, «η δική μου ελευθερία συμπεριφοράς πρέπει να ρυθμίζεται ανάλογα με τη συνείδηση του άλλου; Αν εγώ με τη χάρη του Θεού μπορώ να τρώω ό,τι θέλω, γιατί με κακολογούν σαν αμαρτωλό, αφού γι’ αυτό που τρώω ευχαριστώ το Θεό;»
"Βέβαια, είτε τρώτε είτε πίνετε είτε ο,τιδήποτε άλλο πράττετε, πρέπει όλα να τα κάνετε για τη δόξα του Θεού. Αλλά, να ζείτε έτσι που να μη σκανδαλίζονται από τη διαγωγή σας ούτε οι Ιουδαίοι ούτε οι εθνικοί ούτε η εκκλησία του Θεού. Κάνετε όπως κι εγώ: Προσπαθώ να δημιουργώ επικοινωνία με όλους σε όλα τα πράγματα, επιδιώκοντας αυτό που συμφέρει όχι εμένα αλλά τους πολλούς, ώστε τελικά να σωθούν."

Στο Επόμενο – (δεύτερο μέρος): 

Υπάρχουν συνειδήσεις και συνειδήσεις  -- Πώς διαπλάθεται μια αγαθή-καλή συνείδηση; -- Πώς φτάνει κάποιος στην «επίγνωση»; Ρωμαίους κεφ. 14. για τις κρίσεις και τις επικρίσεις και περιθώρια διαφορετικών επιλογών σε κάποια θέματα.   

 

Υπερβολική Αμαρτολογία

Χριστιανική Ηθική - (συνέχεια 6η)

Του Χρύσανθου Θεοχάρη

Η πικρή και δυσάρεστη αλήθεια είναι πως οι Εκκλησίες έχουν παρασυρθεί, και επιδοθεί, σε μια υπέρμετρη ενασχόληση με την αμαρτία. Η αμαρτία κατάντησε να είναι το κύριο σημείο αναφοράς για όλα. Δεν υπάρχει συζήτηση για το Θεό, για τον άνθρωπο, για το Χριστό, χωρίς το θέμα της αμαρτίας να μην «κλέψει την παράσταση». Οι προσευχές, οι ύμνοι, οι ομιλίες, όλα περιστρέφονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο γύρω απ’ την αμαρτία. Η αμαρτωλότητά μας και η αναξιότητά μας έχει γίνει έμμονη ιδέα, το «Κύριε ελέησον» στις σύγχρονες εκδοχές του δίνει και παίρνει. Όσο για τα μικρά παιδιά, από πολύ νωρίς, στο Κυριακό και στο Κατηχητικό Σχολείο, “μαθαίνουν” πόσο αμαρτωλά και ανάξια είναι, πως ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες τους, και στις  προσευχές τους ζητούν να τους συγχωρήσει! Να τους συγχωρήσει τί;;;;;

Σίγουρα πρόκειται για μια διαστρεβλωμένη εικόνα του Χριστιανισμού. Η κατάσταση αυτή δεν ταιριάζει με τα δεδομένα της Παλαιάς και πολύ περισσότερο της Καινής Διαθήκης, στην οποία, τουλάχιστον όσον αφορά τους πιστούς, σαφώς κυριαρχούν οι αναφορές στο Θεό της αγάπης και όχι στο Θεό της οργής, στη δύναμη της Χάρης που γέμισε τη ζωή μας και όχι στη δύναμη της αμαρτίας, στην ελπίδα και όχι στην απαισιοδοξία, στη χαρά της λύτρωσης και όχι στο φάσμα της αμαρτίας, στη δοξολογία και όχι στο «ελέησέ με τον αμαρτωλό».

Στην Παλαιά Διαθήκη επαναλαμβάνεται συχνά πυκνά το ρεφραίν – για παράδειγμα στον Ψαλμό 117 - 

Τον Κύριο δοξολογείτε, γιατί είν’ καλός· κι αιώνια διαρκεί η αγάπη του!

Στον Ψαλμό 103 τονίζεται με ιδιαίτερη έμφαση το σύνθημα του τίτλου του που είναι το

Ευλόγησε τον Κύριο, ψυχή μου [= καρδιά μου = εαυτέ μου]! Στους στίχους 8 - 14 λέει:

«Ο Κύριος είναι πονετικός και γενναιόδωρος, ανεκτικός κι άμετρα σπλαχνικός.

Δεν είναι η οργή του αδιάκοπη και δεν κρατά ο θυμός του για παντοτινά.

Ό,τι μας έπρεπε για τις αμαρτίες μας δε μας το ’κανε,

κι ανάλογα με τις παρανομίες μας δε μας τιμώρησε.

Όσο είναι το ύψος τ’ ουρανού πάνω απ’ τη γη,

τόσο απέραντη είναι η αγάπη του για κείνους που τον σέβονται.

Όσο απέχει από τη δύση η ανατολή, τόσο απομάκρυνε από μας τις ανομίες μας.

Όπως σπλαχνίζεται ο πατέρας τα παιδιά του, έτσι σπλαχνίζεται ο Κύριος εκείνους που τον σέβονται.

Ξέρει αυτός από τι πλαστήκαμε,

θυμάται πως είμαστε χώμα».

Γνωρίζει ο Πλάστης μας πως είμαστε γήινοι, χωματένιοι, αδύνατοι, πως πέφτουμε. Κι Αυτός παίρνει τις αμαρτίες μας και τις εξαφανίζει στον απέραντο ουρανό. Εμείς φαίνεται πως δεν θέλουμε να το δεχτούμε αυτό και επιμένουμε να τις κρατάμε και να τις ξαναφέρνουμε μπροστά Του και Τον ξαναπαρακαλούμε. Επιμένουμε να πονάμε χωρίς λόγο, απολαμβάνουμε φαίνεται την αυτομαστίγωση – κάποιοι με πραγματικά μαστίγια και κάποιοι με μεταφορικά, με τύψεις και ενοχές!

«Εγώ είμαι σκουλήκι» ?

Πολλές φορές έχω ακούσει πιστούς να επικαλούνται στην προσευχή τους το τόσο παρεξηγημένο και παρερμηνευμένο «εγώ είμαι σκουλήκι» απ’ τον Ψαλμό 22:7. Κάντε τον κόπο να διαβάσετε ολόκληρο τον Ψαλμό αυτό. Δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες κάτω απ’ τις οποίες γράφτηκαν τα λόγια αυτά και κατά πόσον είναι αυτοβιογραφικά . Γεγονός είναι πάντως πως ο άνθρωπος που περιγράφει ο Ψαλμωδός βρίσκεται σε δραματική κατάσταση. Αισθάνεται πως τον έχουν εγκαταλείψει και ο Θεός και οι άνθρωποι – εδάφια 7-9:

Αλλά εγώ είμαι σκουλήκι κι όχι άνθρωπος· ανθρώπου παρωδία και λαού απόδιωγμα.

Με ειρωνεύεται καθένας που με βλέπει· ζαρώνουνε τα χείλη τους, κουνάνε το κεφάλι:

«Κατέφυγε στον Κύριο», λένε, «ας τον σώσει· ας τον λυτρώσει, αφού τον αγαπάει».

Πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, το οποίο κρατάει μόνο για λίγο, γιατί διαβάζουμε πως ήδη κατά τη διάρκεια της προσευχής «το σκουλήκι» ευχαριστεί το Θεό γιατί ήδη απάντησε στην έκκλησή του και ενθουσιασμένος δηλώνει – στα εδάφια 22-24 πως,

Κύριε, μου ’χεις κιόλας αποκριθεί! Θα εξιστορώ στ’ αδέρφια μου την ύπαρξή σου·

μέσα σ’ όλη τη σύναξη θα σ’ εξυμνώ.

Όσοι τον Κύριο σέβεστε υμνήστε τον! Όλοι οι απόγονοι του Ιακώβ, δοξάστε τον!

Έχει ιδιαίτερη σημασία να αναφέρουμε και να το τονίσουμε πως συγγραφείς της Καινής Διαθήκης είδαν τον Ψαλμό 22 ως Μεσσιανικό και Χριστολογικό και μάλιστα τα λόγια του «σκουληκιού» τα έβαλαν στο στόμα του Κυρίου μας. Δείτε τις περικοπές που παραθέτουν τμήματα του Ψαλμού ή απλώς αναφέρονται σ’ αυτόνκυρίως το γνωστότατο λόγο του Ιησού στο σταυρό:

“Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;”

Μάρκος 15:34  --  Ματθαίος 27:39-44  --  Ιωάννης 19:24  --  Εβραίους 2:12

Συμπερασματικά λοιπόν σαφώς πρόκειται για λανθασμένη χρήση της φράσης «Είμαι σκουλήκι». Αντί γι’ αυτή θα ήταν πιο σωστό και αντιπροσωπευτικό να χρησιμοποιούνται τα υπέροχα λόγια του Ψαλμού 8 που δείχνει το πόσο σπουδαίος είναι στα μάτια του Θεού ο άνθρωπος σ’ ολόκληρο το σύμπαν. Ιδιαίτερα τα εδάφια 4 – 7 του Ψαλμού θα πρέπει να μας κάνουν περήφανους για τη φροντίδα του Θεού και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο:

Όσες φορές βλέπω στους ουρανούς σου - έργα της αξιοσύνης σου–

τ’ αστέρια, τη σελήνη, που εσύ τα στέριωσες,

αναλογίζομαι: Τι τάχα είν’ ο άνθρωπος ώστε να τον φροντίζεις;

ο κάτοικος της γης ώστε να νοιάζεσαι γι’ αυτόν;

Τον έκανες ωστόσο λίγο μικρότερο από σένα· με δόξα τον στεφάνωσες και με τιμή.

Κύριο τον έκανες πάνω στα πλάσματά σου, όλα στην εξουσία του τα ’δωσες.

  

Στην Καινή Διαθήκη και στην καρδιά του κηρύγματος του Παύλου κεντρικό θέμα αποτελεί η συντριβή της δύναμης της αμαρτίας και η είσοδος σε μια νέα ζωή γεμάτη αγαλλίαση εν Χριστώ. Τέρμα στο φόβο, τις ενοχές, τις ντροπές, στην πονηρή συνείδηση. «Τα παλιά πέρασαν. Όλα έγιναν καινούργια». Εδάφια που μιλούν για την οργή του Θεού εναντίον των ασεβών, είναι πολύ τραγικό λάθος να χρησιμοποιούνται για τους πιστούς, οι οποίοι είναι κάτω απ’ την ομπρέλα του Χριστού. Είναι τουλάχιστον ανευθυνότητα! Η ζημιά που γίνεται στην ψυχική υγεία, το ηθικό και την πνευματικότητα των πιστών είναι αδύνατο να υπολογιστεί. Ο Θεός είναι γεμάτος καλοσύνη και σκορπά το έλεός του απλόχερα σ’ όσους τον σέβονται – ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη. Είναι αξιοσημείωτο πως τόσο οι Χριστιανικές προσευχές όσο και οι ύμνοι που περιέχονται στην Καινή Διαθήκη έχουν χαρμόσυνο και δοξαστικό χαρακτήρα και περιεχόμενο.

Εφεσίους 3:14-21 -- «να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού, που ξεπερνάει κάθε ανθρώπινη γνώση. Έτσι θα γεμίσει η ζωή σας με την πλούσια χάρη του Θεού».

Αποκάλυψη 7:10-12 -- «Αληθινά, ευλογία και δόξα και σοφία, ευχαριστία και τιμή και δύναμη

και ισχύς ανήκουν για πάντα στο Θεό μας. Αμήν».

Αποκάλυψη 19:5-10  - Ο Κύριός μας, ο παντοκράτορας Θεός είναι πια κυρίαρχος του κόσμου!

Ας χαρούμε, ας αναγαλλιάσουμε

κι ας τον δοξάσουμε».

Η προσευχή του τελώνη [και του Φαρισαίου] - «Θεέ μου, σπλαχνίσου με τον αμαρτωλό» που υπάρχει στο Λουκά 18:10 ανήκει στην περίοδο που ίσχυε ακόμη ο Νόμος της Παλαιάς Διαθήκης. Η προσευχή τους γίνεται στους χώρους του Ιουδαϊκού Ναού. Η Νέα Διαθήκη – Νέα Οικονομία άρχισε να ισχύει αφού σφραγίστηκε με το αίμα της θυσίας του Ιησού Χριστού 1-2 χρόνια αργότερα και αφού ολοκληρώθηκε η επίγεια διακονία του. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε το βιβλίο της Καινής Διαθήκης στο οποίο, κυρίως στα Ευαγγέλια, τα περισσότερα γεγονότα που περιγράφονται οργανικά συνδέονται με την Παλαιά Οικονομία του Νόμου του Μωυσή. Ο Ιησούς έζησε και εφάρμοσε πιστά τις απαιτήσεις του Νόμου – παρόλο ότι έκανε κριτική στους εκπροσώπους του Ιουδαϊσμού και έδωσε σε διάφορες εντολές πιο πλατιές ερμηνείες και πιο βαθύ περιεχόμενο. Ακόμη και στις Επιστολές της ΚΔ γίνονται συχνές και εκτεταμένες αναφορές και συγκρίσεις ανάμεσα στην Παλαιά Διαθήκη/Οικονομία και την Καινή/Νέα Διαθήκη/Οικονομία!

Τύψεις και Ενοχές

Πρέπει να νοιώθει τύψεις ο υγιής αν και ατελής Χριστιανός; Η απάντηση είναι ένα ξεκάθαρο ΟΧΙ. Μην το ξεχνάμε, όλοι οι πιστοί χωρίς εξαίρεση, τόσο αυτοί που έζησαν στο παρελθόν όσο και αυτοί που ζουν στο παρόν, υπήρξαν ή είναι ατελείς και βασίζουν την θέση τους και τη σχέση τους απέναντι στο Θεό στη λυτρωτική θυσία του Αμνού, του Ιησού Χριστού. Είναι άλλο πράγμα όμως η αναγνώριση πως είμαι ατελής, αδύνατος και αμαρτωλός – κάτι που διδάσκει με σαφήνεια η Καινή Διαθήκη – και είναι κάτι εντελώς διαφορετικό να κουβαλώ πάνω μου τύψεις και ενοχές που με κάνουν ηθικό ράκος, και ψυχικά, ηθικά και κοινωνικά ανάπηρο. Τί ρόλο παίζει τελικά η θυσία του Χριστού, η χάρη του Θεού και η παντοτινή μεσολάβηση του Αρχιερέα Χριστού για μένα; Τί νόημα έχει το: «Γι’ αυτούς, λοιπόν, που ανήκουν στον Ιησού Χριστό δεν υπάρχει τώρα πια θέμα καταδίκης» - Ρωμαίους 8:1; Για το λυτρωμένο παιδί του Θεού, που έχει πάντα τον Παράκλητο στο πλευρό του, το κύριο πρόβλημα δεν είναι μήπως οι αμαρτίες του φέρουν πάνω του τη θεία οργή. Το πρόβλημα, αντίθετα, είναι η ζημιά που έχει ήδη προκαλέσει η αμαρτία στον ίδιο πριν τη λύτρωσή του, τότε που ο εσωτερικός του εαυτός εξέπεμπε το S.O.S. με λόγια όπως,

Τι δυστυχισμένος, αληθινά, που είμαι! Ποιος μπορεί να με λυτρώσει από την ύπαρξη αυτή, που έχει υποταχθεί στο θάνατο;  - (Ρωμαίους 7:24, αλλά και τα λόγια που προηγήθηκαν απ’ το στίχο 7 μέχρι 23),

Στο οποίο S.O.S. ο Παύλος «βιάζεται» να συμπληρώσει ακριβώς σ’ αυτό το σημείο απαντητικά,

Ας ευχαριστήσουμε το Θεό που το έκανε αυτό, με το σωτήριο έργο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. – Ρωμαίους 7:25

και να ολοκληρώσει την ανάπτυξη του σπουδαίου αυτού θέματος αμέσως μετά:

Ρωμαίους 8:1-4 – «Συνεπώς, δεν υπάρχει τώρα πια θέμα καταδίκης γι’ αυτούς που ανήκουν στον Ιησού Χριστό και δεν ζουν σύμφωνα με τις ανθρώπινες αδυναμίες αλλ’ όπως υπαγορεύει το Πνεύμα του Θεού…»

Ρωμαίους 4:6-8 – «Έτσι κι ο Δαβίδ μακαρίζει τον άνθρωπο που ο Θεός τον αναγνωρίζει δίκαιο χωρίς να έχει έργα:

Μακάριοι αυτοί που τους συγχωρήθηκαν οι αδικίες, που τους σκεπάστηκαν οι αμαρτίες!

Μακάριος ο άνθρωπος που δεν του λογαριάζει ο Κύριος την αμαρτία του!»

Αυτό το τελευταίο σχεδόν κανένας δεν το προσέχει, είναι δηλαδή σαν να μην υπάρχει. Κι όμως είναι τόσο σημαντικό! Δηλαδή, κάνω μια αμαρτία, είτε την αισθάνομαι είτε όχι, αλλά ο Θεός δεν μου την καταλογίζει, είναι σαν να μην έγινε. Όσο βλέπει στην καρδιά μου ότι εγώ ο ατελής έχω την ελπίδα μου σ’ Αυτόν και επιθυμώ να κάνω το αρεστό σ’ Αυτόν, ΔΕΝ με διώχνει απ’ την κοινωνία του περιμένοντας να το συνειδητοποιήσω πρώτα και του ζητήσω συγνώμη, απλά ΔΕΝ μου την καταλογίζει. Έτσι κι αλλιώς, πολύ λίγες αμαρτίες συνειδητοποιούμε ότι τις κάναμε. Όλες τις άλλες που αφορούν λανθασμένες επιλογές, παραλείψεις, σκέψεις, στάσεις ζωής, διαθέσεις, προθέσεις, αδιαφορίες, ζήλιες, φθόνοι, αντιπάθειες κλπ. κλπ., κανένας δεν τις υπολογίζει και δεν ασχολείται μ’ αυτές. Όλες αυτές τις «επώνυμες» ή «ανώνυμες» αμαρτίες ο Θεός δεν μας τις υπολογίζει, όσο η εμπιστοσύνη μας και η ελπίδα μας είναι σ’ Αυτόν και στον Υιό Του.  

Εβραίους 8:6 --  «Τώρα όμως η υπηρεσία που ανέλαβε ο Ιησούς είναι τόσο ανώτερη από εκείνη των ιερέων, όσο ανώτερη είναι και η διαθήκη για την οποία αυτός μεσιτεύει και η οποία βασίζεται σε ανώτερες υποσχέσεις …»

Εβραίους 10:14-17 – «Γιατί με μία μόνο προσφορά οδήγησε στην τελειότητα για πάντα αυτούς που εξαγνίστηκαν με το αίμα του………

…. Και θα ξεχάσω πια τις αμαρτίες τους

και τις παρανομίες τους.

Είναι φανερό πως όπου υπάρχει συγχώρηση αμαρτιών δε χρειάζεται θυσία γι’ αυτές.»

Α Ιωάννου 1:5-10 – «Αν όμως ζούμε μέσα στο φως, όπως ο Θεός είναι στο φως, τότε έχουμε κοινωνία και μεταξύ μας, και το αίμα που πρόσφερε με το θάνατό του ο Υιός του ο Ιησούς μάς καθαρίζει από κάθε αμαρτία. Αν ισχυριστούμε πως είμαστε αναμάρτητοι, εξαπατούμε τον εαυτό μας και δε λέμε την αλήθεια. Αν όμως ομολογούμε τις αμαρτίες μας, ο Θεός, που είναι αξιόπιστος και δίκαιος, θα συγχωρήσει τις αμαρτίες μας και θα μας καθαρίσει από κάθε άδικη πράξη. Αν ισχυριστούμε πως δεν έχουμε ποτέ αμαρτήσει, βγάζουμε ψεύτη το Θεό, και ο λόγος του δε ζει μέσα μας».

Όταν λέει «ομολογούμε τις αμαρτίες μας» εννοεί πως αναγνωρίζουμε μέσα μας, συναισθανόμαστε, παραδεχόμαστε πως η αμαρτία είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης μας, πως με χίλιους δυο τρόπους είμαστε ατελείς και διαρκώς χρειαζόμαστε τη θεϊκή κάλυψη. Δεν εννοεί «εξομολογούμαστε», πάμε κάπου, το δηλώνουμε και περιμένουμε να μας δώσουν άφεση αμαρτιών. Η συνεχής παραδοχή μας συναντιέται με το συνεχή καθαρισμό που κάνει ο Θεός με το αίμα του Χριστού, η σταθερή ομολογία μας μας διατηρεί στην κοινωνία του Θεού, με άλλα λόγια μας διατηρεί διαρκώς στο φως 

Ντροπή: Η συζήτηση εδώ αφορά στην ηθική ντροπή – όχι στη σεξουαλική αιδώ-ντροπή που είναι κάτι διαφορετικό. Πρέπει να ντρεπόμαστε; Γιατί; Για ποια πράγματα; Τί σημαίνει να νοιώθω ντροπή; Να πώς αυτοπεριγράφονται κάποιοι που έχουν ιδιαίτερα έντονο - παθολογικό – πρόβλημα:

Αισθάνομαι πως είμαι ακάθαρτος, μολυσμένος, ανεπιθύμητος.

Κάτι που θέλω να μείνει κρυφό, βγαίνει στην επιφάνεια.

Νοιώθω εκτεθειμένος.

Δεν είμαι όσο καλός θα έπρεπε.

Θέλω ν’ ανοίξει η γη να με καταπιεί.

Αισθάνομαι έντονη αμηχανία.

Αισθάνομαι άσχημα για πράξεις που έκανα.

Τις «αυτοπεριγραφές» αυτές τις δανείζομαι απ’ το παρακάτω αξιόλογο βιβλίο:

Stephen Pattison, SHAME – Theory, Therapy, Theology, Cambridge University Press, Cambridge, UK: 2000 [ΝΤΡΟΠΗ – Θεωρία, Θεραπεία, Θεολογία]

Ο Pattison που έχει διατελέσει ή είναι καθηγητής σε διάφορα Πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου με ειδίκευση σε θέματα Θρησκείας, Ηθικής και Πράξης, τιτλοφορεί το τρίτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου του “Shame and Christianity” (Ντροπή και Χριστιανισμός) στο οποίο αφιερώνει 122 ολόκληρες σελίδες. Στη σελίδα 187 υπάρχουν οι εξής διατυπώσεις:

«Ο Χριστιανισμός δεν κατόρθωσε να συνειδητοποιήσει τους τρόπους με τους οποίους η ιδεολογία και οι πρακτικές του έχουν συντελέσει στη δημιουργία, καλλιέργεια και εκμετάλλευση της δυσλειτουργικής ντροπής…

ενώ στο τελευταίο κεφάλαιο ο συγγραφέας,

«εισηγείται μερικούς θετικούς τρόπους με τους οποίους οι Χριστιανοί θα μπορούσαν να ξεκινήσουν να τροποποιούν τις μέχρι τώρα στάσεις και πρακτικές τους σε σχέση με τη ντροπή».

Οι λεπτομέρειες που περιέχονται στο μέρος αυτό του βιβλίου κάνουν την τρίχα να σηκώνεται. Ίσως επανέλθω στο θέμα. Θα ήθελα όμως να παρατηρήσω κάτι που θεωρώ σημαντικό: Είναι άλλο πράγμα οι θέσεις της Καινής Διαθήκης και κατά συνέπεια οι θέσεις του Βιβλικού Χριστιανισμού και άλλο ο Ιστορικός Χριστιανισμός με τις τόσες και τόσες αλλαγές που έχουν γίνει μέσα στους αιώνες. Το ότι έγιναν αλλαγές είναι αδιαμφισβήτητο. Το αν οι αλλαγές αυτές είναι σωστές με την έννοια της φυσιολογικής ή ακόμη και αναπόφευκτης εξέλιξης, αυτό είναι άλλο θέμα που δεν είναι του παρόντος.

Πώς όμως φτάσαμε σε σημείο ο Χριστιανισμός με το Χαρμόσυνο μήνυμα της αγάπης και της συμφιλίωσης να καταντήσει να υποσκάπτει την ψυχική και πνευματική υγεία και ευημερία του ανθρώπου; Το πρόβλημα στις ηπιότερες μορφές του ξεκίνησε ήδη απ’ την Αποστολική Εποχή. Κατά τον Δεύτερο και Τρίτο Αιώνα σημειώνεται η πλήρης ανάπτυξη των νέων αυτών διαφορετικών τάσεων. Οι κύριοι παράγοντες ή δυνάμεις που έπαιξαν ρόλο στις αλλαγές που συντελέστηκαν είναι:

1. Νέο – Πλατωνισμός. 

2. Γνωστικισμός – χωρίς ικανοποιητική γνώση του Γνωστικισμού πολλά πράγματα στην Καινή Διαθήκη φαντάζουν παράξενα και δεν βγάζουν νόημα.

3. Τάση Ιουδαιοποίησης του Χριστιανισμού.

4. Διωγμοί – οι οποίοι οδήγησαν την Εκκλησία σε περιχαράκωση και αυστηρούς κανόνες – ιδιαίτερα για εκείνους που συμβιβάζονταν με τις διωκτικές αρχές και μετά ήθελαν να επιστρέψουν στην Εκκλησία.

Το Σώμα και τα ανθρώπινα ένστικτα βρέθηκαν υπό διωγμό και πόλεμο. Το αίτια του πολέμου αυτού ήταν η εμφάνιση πολλών και διαφόρων τάσεων και διδασκαλιών που στόχευαν στον έλεγχο των ενστίκτων και τον περιορισμό των επιθυμιών. Η χαρά και η σωματική ικανοποίηση έπεσαν σε δυσμένεια. Το ιδανικό έγινε η «άσκηση», η άρνηση, και η καταδυνάστευση του σώματος. Παρόμοιες τάσεις αλλά σε ηπιότερες μορφές έκαναν την εμφάνισή τους κατά την Αποστολική περίοδο, αλλά χαρακτηρίστηκαν σαν «διδασκαλίες δαιμόνων» και, φυσικά, καταδικάστηκαν, όπως βλέπουμε ενδεικτικά στις παρακάτω περικοπές:

Α Κορινθίους 7:1-6 – Εδώ οι Κορίνθιοι – υπό την επίδραση των «πνευματικών (γνωστικιζόντων)» έγραψαν στον Παύλο ότι «είναι καλό ο άνδρας να μην «αγγίζει» τη γυναίκα του». Ο Παύλος τους απαντάει «ναι μεν αλλά» και ότι πρέπει να γνωρίζουν ότι «η γυναίκα δεν εξουσιάζει το σώμα της η ίδια, αλλά ο άντρας της· παρόμοια και ο άντρας δεν εξουσιάζει το σώμα του ο ίδιος, αλλά η γυναίκα του», για να συμπληρώσει, «μη στερείτε ο ένας τον άλλο» για να μην πέφτετε στους πειρασμούς του σατανά. Δεν είναι δηλαδή λόγια του Παύλου το «καλόν ανθρώπω γυναικός μη άπτεσθαι», αλλά των υποβολέων που έφεραν διαιρέσεις και ξένες διδασκαλίες στην εκκλησία των Κορινθίων, με τον Παύλο να κάνει μεγάλο αγώνα φέρει τα πράγματα όσο γίνεται στα ίσα!

[[Δεν μπορώ εδώ να κάνω πλήρη ανάλυση της περικοπής, σας υπόσχομαι όμως ότι κάθε λέξη που γράφω είναι βασισμένη στις πιο ενημερωμένες εξηγήσεις που υπάρχουν παγκοσμίως. Κάποια στιγμή θα τα δούμε όλα αναλυτικά – Χ.Α.Θ.]]

Α Τιμόθεο 4:1-5 – Το Πνεύμα μέσω των προφητών το λέει ξεκάθαρα ότι στους έσχατους καιρούς θα αποστατήσουν μερικοί από την πίστη και θα προσκολληθούν σε πνεύματα παραπλανητικά και σε διδασκαλίες δαιμονικές. Θα παρασυρθούν από απατεώνες και υποκριτές που έχουν πωρωμένη τη συνείδησή τους. Αυτοί απαγορεύουν το γάμο και επιβάλλουν αποχή από φαγητά που τα δημιούργησε ο Θεός για να τα τρώνε και να τον ευχαριστούν όσοι πίστεψαν και κατανόησαν την αλήθεια του Χριστού...

Οι «έσχατοι καιροί» στην Κ.Δ. είναι η Έσχατη Περίοδος (Οικονομία) του Θεϊκού Σχεδίου της Σωτηρίας, η οποία εκτείνεται απ’ τη θυσία του Χριστού στο Γολγοθά μέχρι την ανάσταση και την είσοδο στην αιωνιότητα. Δείτε ενδεικτικά τις περικοπές Πράξεις 2:17 και εξής, Εβραίους 1:1, Α Κορινθίους 15:23-28. Δεν γράφει ο Παύλος στους τότε πιστούς για το τί θα συμβεί το 2.000, αλλά τους επισημαίνει τί συνέβαινε τότε και προφανώς τί θα συμβαίνει πάντα, και με την έννοια αυτή ΚΑΙ το 2.000 μ.Χ., όσο θα διαρκεί η Περίοδος αυτή της Χάρης! Το «απαγορεύουν το γάμο» αναφέρεται στην αποφυγή του γάμου ή αλλιώς στην αποφυγή ικανοποίησης του σεξουαλικού ενστίκτου για λόγους θεολογικούς και φιλοσοφικούς, κάτι που απ’ την εποχή που γράφονται αυτά και στους δυο τουλάχιστον αιώνες που ακολούθησαν τα πράγματα «αγρίεψαν» σε επικίνδυνο βαθμό. Η φράση «επιβάλλουν αποχή από φαγητά» παραπέμπει σε ασκητικές τακτικές διάφορων βαθμών και εξοντωτικές νηστείες. Όπως δείχνει και η επόμενη περικοπή απ’ την Προς Κολοσσαείς Επιστολή τα πράγματα πήραν σαφή πορεία προς μια «θρησκεία στηριγμένη στο ανθρώπινο θέλημα» με σταδιακά όλο και λιγότερα στοιχεία απ’ τον Βιβλικό και Αποστολικό Χριστιανισμό. Οι διάφορες «Εκκλησιαστικές Ιστορίες» και οι πραγματείες που περιγράφουν την «Ιστορία Εξέλιξης της Χριστιανικής Σκέψης» είναι πολύ διαφωτιστικά για όποιον ενδιαφέρεται.

[[Συγνώμη και πάλι για τη συντομία. Δε γίνεται να καταπιανόμαστε με κάθε θέμα που «συναντούμε στο δρόμο μας». Κάποια στιγμή θα καταπιαστούμε και μ’ αυτά! Χ.Α.Θ.]]

Κολοσσαείς 2:20-23 – …. και γιατί δέχεστε να σας επιβάλλουν απαγορεύσεις, όπως: «μην ακουμπήσεις αυτό, μη γευτείς το άλλο, μην αγγίξεις εκείνο»; Αυτές οι απαγορεύσεις αναφέρονται σε πράγματα που είναι καταδικασμένα να φθαρούν μετά τη χρήση τους· πρόκειται για κανόνες που στηρίζονται σε ανθρώπινες διατάξεις και διδασκαλίες. Βέβαια, αυτές οι διατάξεις έχουν μια εξωτερική εμφάνιση σοφίας, που εκδηλώνεται σαν θρησκεία στηριγμένη στο ανθρώπινο θέλημα, σαν ψευτοταπεινοφροσύνη και περιφρόνηση του σώματος. Δεν έχουν όμως καμιά αξία και το μόνο που κάνουν είναι να ικανοποιούν το αμαρτωλό φρόνημα.

[[Ισχύουν τα σύντομα που γράφτηκαν και πιο πάνω. Χ.Α.Θ.]]

Με την υπέρμετρη έμφαση στην αγιότητα του Θεού απ’ τη μια, και τον υπερτονισμό της αναξιότητας του ανθρώπου απ’ την άλλη , φυσικό ήταν ο άνθρωπος να νοιώθει σκουλήκι, φορτωμένος με ενοχές και ντροπές. Έτσι κατάντησε ένας σίγουρος «πελάτης» των επαγγελματιών της θρησκείας, με την ανάλογη καθοδήγηση των οποίων «τρέχει και δεν φτάνει»: επιτίμια, τάματα, ταξίδια σε προσκυνήματα, και πάει λέγοντας. Δυστυχώς, η κληρονομιά αυτή πέρασε και στη Διαμαρτύρηση - με διαφορετικές πρακτικές και μεθόδους μεν, αλλά με το ίδιο λανθασμένο θεολογικό υπόβαθρο που επινοήθηκε και καλλιεργήθηκε απ’ τον Δεύτερο αιώνα και μετά. Το χειρότερο; Το ρόλο του Θεού που τιμωρεί και μοιράζει τύψεις, ενοχές και ντροπές, τον αντιγράφει ο πατέρας στην οικογένεια. Έτσι, ο Θεός της αγάπης καταντάει να παίζει το ρόλο του μπαμπούλα στην υπηρεσία του πατέρα που με τα μηνύματα που περνάει στο παιδί το προετοιμάζει για τύψεις και ντροπές. Είναι παράξενο λοιπόν που τους τελευταίους δύο αιώνες περίπου οι διανοούμενοι στράφηκαν ενάντια στο Χριστιανισμό, ή έστω υιοθέτησαν κριτική στάση απέναντι στην υπερβολική αμαρτολογία των Εκκλησιών; Δυστυχώς είναι για τους ίδιους λόγους που ένας συνέχεια αυξανόμενος αριθμός Χριστιανών αναζητάει πνευματικό καταφύγιο στις Ανατολικές Θρησκείες, κυρίως στον Βουδισμό και τον Ινδουισμό. Οι θρησκείες αυτές δεν ασχολούνται με την αμαρτία ή έστω ασχολούνται πολύ λίγο! Οι έννοιες που τονίζουν – αν και συχνά μόνο στα λόγια, προφανώς για να προσελκύσουν κόσμο - είναι πνευματικότητα, αγάπη, ελευθερία, ανεκτικότητα, και οικουμενικότητα! Γιατί άραγε να μην κάνουν το ίδιο και οι Εκκλησίες; Η θετικότητα έχει αποδειχτεί καλύτερη προσέγγιση απ’ την αρνητικότητα! 

Στοιχεία «Πιστεύω» στην Καινή Διαθήκη

Άρθρα ή διατυπώσεις που υπάρχουν στην Καινή Διαθήκη και που όλα μαζί μπορούν να αποτελέσουν τα επιμέρους στοιχεία για να συνταχθεί ένα απλό «Σύμβολο της Πίστεως».

Του Χρύσανθου Θεοχάρη

Πώς γράφτηκε η Καινή Διαθήκη ή ακόμη και η Παλαιά Διαθήκη (ή αλλιώς οι Εβραϊκές Γραφές); Είναι ένα ερώτημα με το οποίο ελάχιστοι στις Εκκλησίες έχουν ασχοληθεί, κι αν έχουν ασχοληθεί θα είναι σε απλοϊκό επίπεδο του στυλ «απολογητικής μελέτης» που θα έχει σαν στόχο να «γκρεμίσει» τα επιχειρήματα των ειδικών ερευνητών. Είναι πιθανό οι συγγραφείς των «Απολογητικών Μελετών» να έχουν πρόβλημα να συνταιριάξουν αυτά που γράφει ο Λουκάς στο προοίμιο του βιβλίου του με τις δικές τους απόψεις.

Μέσα στα γενικά συμπεράσματα που έχουν καταλήξει οι ακαδημαϊκού επιπέδου ιστορικοί των Βιβλικών κειμένων είναι και τα παρακάτω, τα οποία αποδέχονται όλοι ουσιαστικά όσοι ασχολούνται με την ιστορία των κειμένων της Καινής Διαθήκης, και οι Συντηρητικοί και οι Προοδευτικοί και οι Φιλελεύθεροι. Ίσως θα μπορούσαμε εδώ να εξαιρέσουμε εκείνους που διδάσκουν σε Θεολογικές Σχολές που έχουν σαν κύριο χρηματοδότη τους κάποια Εκκλησία που απαιτεί απ’ τους διδάσκοντες να υπογράψουν δήλωση πως δέχονται να μη διδάσκουν κάποια συγκεκριμένα πράγματα. 

Αυτά λοιπόν που θεωρούνται ασφαλή συμπεράσματα για το τί συνέβαινε μέσα στα πλαίσια των επιμέρους εκκλησιών απ’ το 30 μ.Χ. και μέχρι τουλάχιστον το 50 και 60μ.Χ, ήταν η ύπαρξη διάφορων συλλογών που κάποιοι είχαν την ιδέα να συντάξουν, οι οποίες συλλογές έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην όλη διαδικασία καταγραφής του υλικού το οποίο σε πρώτη φάση, όπως είναι αυτονόητο, κυκλοφορούσε με τη μορφή προφορικών παραδόσεων. Για τί συλλογές μιλάμε;  

1. Ύμνοι που είναι πολύ εύκολο να τους θυμάται κανείς. 
2. Συλλογές θαυμάτων που έκανε κυρίως ο Ιησούς. 
3. Συλλογές παραβολών.
4. Συλλογές ομιλιών του Ιησού. 
5. Συλλογές σύντομων κατά κανόνα δηλώσεων πίστεως, όπως αυτές που βλέπουμε στη συνέχεια αυτού του άρθρου. 

Τα συμπεράσματα αυτά ενισχύονται απ’ όσα γράφει ο Λουκάς στον πρόλογο του Ευαγγελίου του.

Λουκάς 1:1-4 -- 

Πολλοί προσπάθησαν να συντάξουν μια διήγηση για τα γεγονότα, που είναι βεβαιωμένο ότι συνέβησαν ανάμεσά μας, όπως μας τα παρέδωσαν εκείνοι που από την αρχή ήταν αυτόπτες μάρτυρες και έγιναν κήρυκες αυτού του χαρμόσυνου μηνύματος. Γι’ αυτό θεώρησα κι εγώ καλό, εντιμότατε Θεόφιλε, αφού ερεύνησα όλα τα γεγονότα από την αρχή και με ακρίβεια, να σου τα γράψω με τη σειρά, για να βεβαιωθείς ότι τα όσα διδάχθηκες είναι αυθεντικά.

Τί μας λέει ο Λουκάς εδώ;

1. Ότι οι αυτόπτες μάρτυρες όλων αυτών που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της επίγειας διακονίας του Ιησού άρχισαν να κηρύττουν – προφορικά - το χαρμόσυνο άγγελμα. Ίσως εδώ θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και διάφορα άλλα, όπως είναι η παιδική ηλικία του Ιησού καθώς και η εξάπλωση της Εκκλησίας.
2. Ότι κάποιοι συνέταξαν διηγήσεις για τα σημαντικότατα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Παλαιστίνη την περίοδο εκείνη – γεγονότα που είχαν επίκεντρο το πρόσωπο και το έργο του Ιησού.   
3. Ότι ο Λουκάς έκρινε πως αυτός βρισκόταν σε καλύτερη θέση σαν συνεργάτης του Παύλου να γράψει ένα βιβλίο για τα γεγονότα αυτά.
4.  Ότι ερεύνησε όλα τα γεγονότα αυτά απ’ την αρχή και με κάθε λεπτομέρεια και τα καταγράφει, ώστε ο Ρωμαίος αξιωματούχος, ο Θεόφιλος, να μην έχει αμφιβολίες για την εγκυρότητά τους.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Λουκάς δεν συνδέει το εγχείρημά του με κάποια ειδική βοήθεια ή παρέμβαση του Θεού. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να διερευνηθεί η παράμετρος αυτή. Θα ήταν προχειρολογία όμως αν λέγαμε λίγα πραγματάκια μόνο. Κάποια στιγμή θα ασχοληθούμε με το θέμα – προς το παρόν μπαίνει στην αναμονή μαζί με πολλά άλλα!

Ακολουθούν περικοπές της Κ.Δ. με στοιχεία «Πιστεύω».

Ματθαίος 16:18  -- Κι εγώ λέω σ’ εσένα πως εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σ’ αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου, και δε θα την κατανικήσουν οι δυνάμεις του άδη.

Ματθαίος 28:19 -- Πηγαίνετε λοιπόν και κάνετε μαθητές μου όλα τα έθνη, βαφτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. 

Ιωάννης 1:50 -- Τότε ο Ναθαναήλ του είπε: «Διδάσκαλε, εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ».

Ιωάννης 6:68-69 -- Ο Σίμων Πέτρος του απάντησε: «Και σε ποιον να πάμε, Κύριε; Εσύ κατέχεις τα λόγια που οδηγούν στην αιώνια ζωή. Κι εμείς έχουμε πιστέψει κι έχουμε καταλάβει πως εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του αληθινού Θεού»

Ιωάννης 20:28 -- Ο Θωμάς τότε του αποκρίθηκε: «Είσαι ο Κύριός μου και ο Θεός μου»

Πράξεις 8:36-37 -- Καθώς προχωρούσαν στο δρόμο, έφτασαν σ’ έναν τόπο που είχε νερό. Τότε ο ευνούχος λέει: «Να νερό· τι με εμποδίζει να βαφτιστώ;» Ο Φίλιππος του απάντησε: «Αν πιστεύεις μ’ όλη σου την καρδιά, μπορείς να βαφτιστείς». Ο ευνούχος αποκρίθηκε: «Πιστεύω ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού»

Πράξεις 16:31 -- Αυτοί του είπαν: «Πίστεψε στον Κύριο Ιησού Χριστό, και θα σωθείς κι εσύ και το σπίτι σου».

Α Κορινθίους 8:6 -- για μας όμως δεν υπάρχει παρά ένας Θεός, ο Πατέρας, που είναι ο δημιουργός των πάντων και ο σκοπός της υπάρξεώς μας· και ένας Κύριος, ο Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα και δόθηκε σ’ εμάς η νέα ζωή.

Α Κορινθίους 12:3 -- Γι’ αυτό θέλω να καταλάβετε πως όποιος μιλάει φωτισμένος από το Πνεύμα του Θεού ποτέ δε λέει: «καταραμένος να είναι ο Ιησούς»· και κανείς εξάλλου δεν μπορεί να πει: «ο Ιησούς είναι ο Κύριος», παρά μόνο με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος

Α Κορινθίους 15:3-7 -- Σας παρέδωσα τη διδασκαλία που είχα κι εγώ παραλάβει και που έχει πρωταρχική σημασία: ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε, σύμφωνα με τις Γραφές, για τις αμαρτίες μας· ότι ενταφιάστηκε και ότι, σύμφωνα με τις Γραφές αναστήθηκε την τρίτη ημέρα και ότι εμφανίστηκε στον Κηφά, έπειτα στους Δώδεκα. Έπειτα εμφανίστηκε σε περισσότερους από πεντακόσιους αδερφούς συγχρόνως, από τους οποίους μερικοί πέθαναν, οι περισσότεροι όμως είναι ακόμα στη ζωή. Έπειτα εμφανίστηκε στον Ιάκωβο, έπειτα σε όλους τους αποστόλους. 

Φιλιππησίους 2:6-11 -- ο οποίος, αν και ήταν Θεός,

δε θεώρησε την ισότητά του με το Θεό αποτέλεσμα αρπαγής,

αλλά τα απαρνήθηκε όλα,

και πήρε μορφή δούλου·

έγινε άνθρωπος·

και όντας πραγματικός άνθρωπος

ταπεινώθηκε θεληματικά

υπακούοντας μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού.

Γι’ αυτό και ο Θεός τον ανέβασε πολύ ψηλά

και του χάρισε το όνομα που είναι πάνω απ’ όλα τα ονόματα.

Έτσι, στο όνομα του Ιησού

όλα τα επουράνια, τα επίγεια και τα υποχθόνια θα προσκυνήσουν,

και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει

ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός, για να δοξάζεται έτσι ο Θεός Πατέρας

Α Τιμόθεο 3:16 -- Όπως ομολογούμε, είναι μεγάλο το μυστήριο της πίστεως που μας αποκαλύφθηκε:

Ο Θεός φανερώθηκε ως άνθρωπος,

το Πνεύμα απέδειξε ποιος ήταν·

φανερώθηκε στους αγγέλους,

κηρύχθηκε στα έθνη,

τον πίστεψε ο κόσμος,

αναλήφθηκε με δόξα.

Εβραίους 6:1-2 -- Ας αφήσουμε λοιπόν τις στοιχειώδεις χριστιανικές διδασκαλίες κι ας προχωρήσουμε προς την τελειότητα. Ας μην κάνουμε πάλι λόγο για μετάνοια από νεκρά έργα, για πίστη στο Θεό, για διδασκαλία σχετικά με το βάπτισμα, για τη χειροθεσία, για την ανάσταση των νεκρών και για την αιώνια κρίση.

Α Ιωάννου 4:2 -- Να με ποιο κριτήριο θ’ αναγνωρίζετε το Πνεύμα του Θεού: Όποιος διακηρύττει πως ο Ιησούς είναι ο Χριστός που ήρθε και έγινε αληθινός άνθρωπος, αυτός έχει το Πνεύμα του Θεού.