Στοιχεία «Πιστεύω» στην Καινή Διαθήκη

Άρθρα ή διατυπώσεις που υπάρχουν στην Καινή Διαθήκη και που όλα μαζί μπορούν να αποτελέσουν τα επιμέρους στοιχεία για να συνταχθεί ένα απλό «Σύμβολο της Πίστεως».

Του Χρύσανθου Θεοχάρη

Πώς γράφτηκε η Καινή Διαθήκη ή ακόμη και η Παλαιά Διαθήκη (ή αλλιώς οι Εβραϊκές Γραφές); Είναι ένα ερώτημα με το οποίο ελάχιστοι στις Εκκλησίες έχουν ασχοληθεί, κι αν έχουν ασχοληθεί θα είναι σε απλοϊκό επίπεδο του στυλ «απολογητικής μελέτης» που θα έχει σαν στόχο να «γκρεμίσει» τα επιχειρήματα των ειδικών ερευνητών. Είναι πιθανό οι συγγραφείς των «Απολογητικών Μελετών» να έχουν πρόβλημα να συνταιριάξουν αυτά που γράφει ο Λουκάς στο προοίμιο του βιβλίου του με τις δικές τους απόψεις.

Μέσα στα γενικά συμπεράσματα που έχουν καταλήξει οι ακαδημαϊκού επιπέδου ιστορικοί των Βιβλικών κειμένων είναι και τα παρακάτω, τα οποία αποδέχονται όλοι ουσιαστικά όσοι ασχολούνται με την ιστορία των κειμένων της Καινής Διαθήκης, και οι Συντηρητικοί και οι Προοδευτικοί και οι Φιλελεύθεροι. Ίσως θα μπορούσαμε εδώ να εξαιρέσουμε εκείνους που διδάσκουν σε Θεολογικές Σχολές που έχουν σαν κύριο χρηματοδότη τους κάποια Εκκλησία που απαιτεί απ’ τους διδάσκοντες να υπογράψουν δήλωση πως δέχονται να μη διδάσκουν κάποια συγκεκριμένα πράγματα. 

Αυτά λοιπόν που θεωρούνται ασφαλή συμπεράσματα για το τί συνέβαινε μέσα στα πλαίσια των επιμέρους εκκλησιών απ’ το 30 μ.Χ. και μέχρι τουλάχιστον το 50 και 60μ.Χ, ήταν η ύπαρξη διάφορων συλλογών που κάποιοι είχαν την ιδέα να συντάξουν, οι οποίες συλλογές έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην όλη διαδικασία καταγραφής του υλικού το οποίο σε πρώτη φάση, όπως είναι αυτονόητο, κυκλοφορούσε με τη μορφή προφορικών παραδόσεων. Για τί συλλογές μιλάμε;  

1. Ύμνοι που είναι πολύ εύκολο να τους θυμάται κανείς. 
2. Συλλογές θαυμάτων που έκανε κυρίως ο Ιησούς. 
3. Συλλογές παραβολών.
4. Συλλογές ομιλιών του Ιησού. 
5. Συλλογές σύντομων κατά κανόνα δηλώσεων πίστεως, όπως αυτές που βλέπουμε στη συνέχεια αυτού του άρθρου. 

Τα συμπεράσματα αυτά ενισχύονται απ’ όσα γράφει ο Λουκάς στον πρόλογο του Ευαγγελίου του.

Λουκάς 1:1-4 -- 

Πολλοί προσπάθησαν να συντάξουν μια διήγηση για τα γεγονότα, που είναι βεβαιωμένο ότι συνέβησαν ανάμεσά μας, όπως μας τα παρέδωσαν εκείνοι που από την αρχή ήταν αυτόπτες μάρτυρες και έγιναν κήρυκες αυτού του χαρμόσυνου μηνύματος. Γι’ αυτό θεώρησα κι εγώ καλό, εντιμότατε Θεόφιλε, αφού ερεύνησα όλα τα γεγονότα από την αρχή και με ακρίβεια, να σου τα γράψω με τη σειρά, για να βεβαιωθείς ότι τα όσα διδάχθηκες είναι αυθεντικά.

Τί μας λέει ο Λουκάς εδώ;

1. Ότι οι αυτόπτες μάρτυρες όλων αυτών που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της επίγειας διακονίας του Ιησού άρχισαν να κηρύττουν – προφορικά - το χαρμόσυνο άγγελμα. Ίσως εδώ θα πρέπει να συμπεριλάβουμε και διάφορα άλλα, όπως είναι η παιδική ηλικία του Ιησού καθώς και η εξάπλωση της Εκκλησίας.
2. Ότι κάποιοι συνέταξαν διηγήσεις για τα σημαντικότατα γεγονότα που έλαβαν χώρα στην Παλαιστίνη την περίοδο εκείνη – γεγονότα που είχαν επίκεντρο το πρόσωπο και το έργο του Ιησού.   
3. Ότι ο Λουκάς έκρινε πως αυτός βρισκόταν σε καλύτερη θέση σαν συνεργάτης του Παύλου να γράψει ένα βιβλίο για τα γεγονότα αυτά.
4.  Ότι ερεύνησε όλα τα γεγονότα αυτά απ’ την αρχή και με κάθε λεπτομέρεια και τα καταγράφει, ώστε ο Ρωμαίος αξιωματούχος, ο Θεόφιλος, να μην έχει αμφιβολίες για την εγκυρότητά τους.

Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο Λουκάς δεν συνδέει το εγχείρημά του με κάποια ειδική βοήθεια ή παρέμβαση του Θεού. Έχει μεγάλο ενδιαφέρον να διερευνηθεί η παράμετρος αυτή. Θα ήταν προχειρολογία όμως αν λέγαμε λίγα πραγματάκια μόνο. Κάποια στιγμή θα ασχοληθούμε με το θέμα – προς το παρόν μπαίνει στην αναμονή μαζί με πολλά άλλα!

Ακολουθούν περικοπές της Κ.Δ. με στοιχεία «Πιστεύω».

Ματθαίος 16:18  -- Κι εγώ λέω σ’ εσένα πως εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σ’ αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου, και δε θα την κατανικήσουν οι δυνάμεις του άδη.

Ματθαίος 28:19 -- Πηγαίνετε λοιπόν και κάνετε μαθητές μου όλα τα έθνη, βαφτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. 

Ιωάννης 1:50 -- Τότε ο Ναθαναήλ του είπε: «Διδάσκαλε, εσύ είσαι ο Υιός του Θεού, εσύ είσαι ο βασιλιάς του Ισραήλ».

Ιωάννης 6:68-69 -- Ο Σίμων Πέτρος του απάντησε: «Και σε ποιον να πάμε, Κύριε; Εσύ κατέχεις τα λόγια που οδηγούν στην αιώνια ζωή. Κι εμείς έχουμε πιστέψει κι έχουμε καταλάβει πως εσύ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του αληθινού Θεού»

Ιωάννης 20:28 -- Ο Θωμάς τότε του αποκρίθηκε: «Είσαι ο Κύριός μου και ο Θεός μου»

Πράξεις 8:36-37 -- Καθώς προχωρούσαν στο δρόμο, έφτασαν σ’ έναν τόπο που είχε νερό. Τότε ο ευνούχος λέει: «Να νερό· τι με εμποδίζει να βαφτιστώ;» Ο Φίλιππος του απάντησε: «Αν πιστεύεις μ’ όλη σου την καρδιά, μπορείς να βαφτιστείς». Ο ευνούχος αποκρίθηκε: «Πιστεύω ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός του Θεού»

Πράξεις 16:31 -- Αυτοί του είπαν: «Πίστεψε στον Κύριο Ιησού Χριστό, και θα σωθείς κι εσύ και το σπίτι σου».

Α Κορινθίους 8:6 -- για μας όμως δεν υπάρχει παρά ένας Θεός, ο Πατέρας, που είναι ο δημιουργός των πάντων και ο σκοπός της υπάρξεώς μας· και ένας Κύριος, ο Ιησούς Χριστός, μέσω του οποίου δημιουργήθηκαν τα πάντα και δόθηκε σ’ εμάς η νέα ζωή.

Α Κορινθίους 12:3 -- Γι’ αυτό θέλω να καταλάβετε πως όποιος μιλάει φωτισμένος από το Πνεύμα του Θεού ποτέ δε λέει: «καταραμένος να είναι ο Ιησούς»· και κανείς εξάλλου δεν μπορεί να πει: «ο Ιησούς είναι ο Κύριος», παρά μόνο με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος

Α Κορινθίους 15:3-7 -- Σας παρέδωσα τη διδασκαλία που είχα κι εγώ παραλάβει και που έχει πρωταρχική σημασία: ότι δηλαδή ο Χριστός πέθανε, σύμφωνα με τις Γραφές, για τις αμαρτίες μας· ότι ενταφιάστηκε και ότι, σύμφωνα με τις Γραφές αναστήθηκε την τρίτη ημέρα και ότι εμφανίστηκε στον Κηφά, έπειτα στους Δώδεκα. Έπειτα εμφανίστηκε σε περισσότερους από πεντακόσιους αδερφούς συγχρόνως, από τους οποίους μερικοί πέθαναν, οι περισσότεροι όμως είναι ακόμα στη ζωή. Έπειτα εμφανίστηκε στον Ιάκωβο, έπειτα σε όλους τους αποστόλους. 

Φιλιππησίους 2:6-11 -- ο οποίος, αν και ήταν Θεός,

δε θεώρησε την ισότητά του με το Θεό αποτέλεσμα αρπαγής,

αλλά τα απαρνήθηκε όλα,

και πήρε μορφή δούλου·

έγινε άνθρωπος·

και όντας πραγματικός άνθρωπος

ταπεινώθηκε θεληματικά

υπακούοντας μέχρι θανάτου, και μάλιστα θανάτου σταυρικού.

Γι’ αυτό και ο Θεός τον ανέβασε πολύ ψηλά

και του χάρισε το όνομα που είναι πάνω απ’ όλα τα ονόματα.

Έτσι, στο όνομα του Ιησού

όλα τα επουράνια, τα επίγεια και τα υποχθόνια θα προσκυνήσουν,

και κάθε γλώσσα θα ομολογήσει

ότι Κύριος είναι ο Ιησούς Χριστός, για να δοξάζεται έτσι ο Θεός Πατέρας

Α Τιμόθεο 3:16 -- Όπως ομολογούμε, είναι μεγάλο το μυστήριο της πίστεως που μας αποκαλύφθηκε:

Ο Θεός φανερώθηκε ως άνθρωπος,

το Πνεύμα απέδειξε ποιος ήταν·

φανερώθηκε στους αγγέλους,

κηρύχθηκε στα έθνη,

τον πίστεψε ο κόσμος,

αναλήφθηκε με δόξα.

Εβραίους 6:1-2 -- Ας αφήσουμε λοιπόν τις στοιχειώδεις χριστιανικές διδασκαλίες κι ας προχωρήσουμε προς την τελειότητα. Ας μην κάνουμε πάλι λόγο για μετάνοια από νεκρά έργα, για πίστη στο Θεό, για διδασκαλία σχετικά με το βάπτισμα, για τη χειροθεσία, για την ανάσταση των νεκρών και για την αιώνια κρίση.

Α Ιωάννου 4:2 -- Να με ποιο κριτήριο θ’ αναγνωρίζετε το Πνεύμα του Θεού: Όποιος διακηρύττει πως ο Ιησούς είναι ο Χριστός που ήρθε και έγινε αληθινός άνθρωπος, αυτός έχει το Πνεύμα του Θεού.