[ΠΡΟΣ τον] Σπάνια Εσφαλμένο, Ποτέ σε Αμφιβολία

(Seldom Wrong, Never in Doubt -- SWNID)

"Αν απευθύνεις προς τη Βίβλο ερωτήσεις για θέματα που δεν επιδιώκει να δώσει απαντήσεις, τότε οι απαντήσεις που θα πάρεις δεν θα είναι απαντήσεις της Βίβλου."

Αυτή Είναι η Επιτάφια Επιγραφή μου

(That's my epitaph)

Όταν "βλέπουμε" σύγχρονες έννοιες και ιδέες στα κείμενα της Βίβλου, παρακάμπτουμε την αυθεντία του βιβλικού κειμένου και ουσιαστικά το υποβαθμίζουμε διεκδικώντας την αυθεντία για τον εαυτό μας και τις δικές μας ιδέες. Αυτό αληθεύει πάνω απ' όλα όταν ερμηνεύουμε το κείμενο σαν να αναφέρεται στην επιστήμη της δικής μας εποχής την οποία βεβαίως οι συγγραφείς της Βίβλου δεν γνώριζαν. Το Βιβλικό κείμενο δεν είναι δυνατόν να σημαίνει σήμερα κάτι που δεν σήμαινε ποτέ πριν.

https://www.patheos.com/blogs/religionprof/blogroll

The Blog of Dr. James F. McGrath, Clarence L. Goodwin Chair in New Testament Language and Literature at Butler University, Indianapolis

Τί και Ποιός Είναι ο Θεός

Τί και Ποιός Είναι ο Θεός

 Του Χρύσανθου Θεοχάρη

1. Εισαγωγή 

Η πίστη ξεκινάει απ’ το γεγονός της ύπαρξης του Θεού. Κατά συνέπεια η γνώση του Θεού είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα. Η λατρεία μας και η ευσέβειά μας έχει σαν επίκεντρό της το Θεό και γίνεται δια μέσω του Ιησού Χριστού. Αυτή είναι η ουσία της Χριστιανικής πίστης. 

Στο άρθρο αυτό θα πάρουμε σαν δεδομένο πως η μεγάλη πλειοψηφία των Χριστιανών πιστεύει στην ύπαρξη του Θεού κατά κάποιο τρόπο. Σημαίνει όμως αυτό πως μπορούμε να το θεωρήσουμε σαν δεδομένο πως όλοι τους γνωρίζουν τι είναι και ποιος είναι ο Θεός στον οποίο πιστεύουν; Θα δείξει, γιατί αυτό είναι ζητούμενο. 

 Η αλήθεια είναι πως ο κάθε άνθρωπος έχει μια δική του προσωπική αντίληψη για το Θεό, που είναι θεμελιωμένη στον τρόπο που μεγάλωσε, την κατήχηση που δέχτηκε, τη μόρφωση που έχει, τις προσωπικές του εμπειρίες, τα βιώματά του. Όλα αυτά παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της εικόνας του Θεού και δύσκολα αλλάζουν. Σημαντικό ρόλο στο θέμα της «βελτίωσης» ή αναβάθμισης των προσωπικών απόψεων περί Θεού μπορούν να παίξουν δυο άλλοι παράγοντες: 

Ο ένας είναι ο τρόπος που κάποιος μελετάει και αντιλαμβάνεται τη Βίβλο. Όπως όλα τα βιβλία, έτσι και η Βίβλος περιέχει διάφορα είδη κειμένων, όπως ιστορικά, ποιητικά, προφητικά, θρησκευτικά κλπ. Σ’ όλα αυτά συναντάει κανείς συμβολικές εικόνες, αλληγορίες, ποιητικές εικόνες, παρομοιώσεις, παραβολές, παροιμίες, υπερβολές, και πολλά άλλα σχήματα λόγου, τα οποία μαθαίνουμε στο σχολείο. Δεν εξαιρείται η Βίβλος απ’ τους γλωσσικούς κανόνες που διέπουν όλα τα κείμενα. Υπάρχει βέβαια κάποιο εξειδικευμένο λεξιλόγιο που υπάρχει στη Βίβλο καθώς και κάποιες άλλες ιδιαιτερότητες. Γι’ αυτά υπάρχουν πολύ εξειδικευμένα και υψηλού επιπέδου Λεξικά και άλλα επιστημονικά βοηθήματα γενικής αποδοχής, στα οποία μπορεί κάποιος που έχει τη διάθεση για σοβαρή μελέτη να βρει όλες τις υπεύθυνες λύσεις και απαντήσεις χωρίς να χρειάζεται να αυτοσχεδιάζει. Με όλα αυτά θα ασχοληθούμε στα ΘΕΟΛΟΓΗΜΑΤΑ προσεχώς. Όταν λοιπόν κάποιος τα αγνοεί όλα αυτά ή θεωρεί πως δεν ισχύουν για τη Βίβλο, κάτι πολύ συνηθισμένο για την πλειοψηφία των ανθρώπων που τη διαβάζουν, τότε είναι λογικό και αναμενόμενο να δημιουργούνται μπερδέματα. Όταν όλα αποδίδονται κυριολεκτικά, τότε πολλά απ’ τα συμπεράσματα θα φαντάζουν επιεικώς «περίεργα». 

Ο δεύτερος παράγοντας είναι η σχέση που βλέπει ή πιστεύει κάποιος πως υπάρχει ανάμεσα στη Βίβλο (και τη Θρησκεία γενικότερα) και την Επιστήμη. Αν πιστεύει πως μεταξύ τους υπάρχει «πόλεμος» και σύγκρουση, τότε λογικό είναι να ακολουθήσει αυτόνομη πορεία αδιαφορώντας για την επιστημονική γνώση. Αν πιστεύει πως μπορεί να υπάρξει παράλληλη πορεία, συνεργασία και αλληλοσυμπλήρωση σε θέματα παλαιοντολογίας, αρχαιολογίας, γλωσσολογίας, ιστορίας των λαών της περιοχής, του πολιτισμού τους και των επιμέρους κοσμοθεωριών τους, τότε μόνο όφελος μπορεί να προκύψει, πέρα απ’ την αλληλοκατανόηση και το αλληλοσεβασμό. 

Κάτι τελευταίο. Ο Θεός των φιλοσόφων ΔΕΝ θα πρέπει να είναι η βάση της πίστης μας για το Θεό. Ο Θεός των φιλοσόφων είναι ένας θεός απόμακρος και καθαρά θεωρητικός, όχι ο Θεός που μπορούμε να γνωρίσουμε και συνάψουμε σχέση μαζί του. Σίγουρα δεν είναι ο Θεός των Γραφών. Η προσπάθεια των φιλοσόφων να ορίσουν και να περιγράψουν το Θεό, ουσιαστικά τον κάνει απόμακρο και «νεφελώδη», ενώ από μια άλλη άποψη τον περιορίζει και τον μικραίνει. 

2. Ανθρωπομορφισμοί και Ανθρωποπάθειες 

Το βασικό στοιχείο στο οποίο θα σταθούμε εδώ είναι ο τρόπος που ο Θεός περιγράφεται στη Βίβλο. Συγκεκριμένα, υπάρχει μια πληθώρα εκφράσεων και εικόνων για το Θεό, σε υψηλό ποσοστό στην Παλαιά Διαθήκη και σε πολύ χαμηλότερο στην Καινή, που κάθε άλλο παρά «θεϊκές» θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν. Είναι με άλλα λόγια πάρα πολύ ανθρώπινες. Πρόκειται για τους γνωστούς ανθρωπομορφισμούς, εικόνες δηλαδή που παρουσιάζουν τον Θεό με καθαρά ανθρώπινα χαρακτηριστικά - να έχει σώμα, χέρια, μάτια, αυτιά, να περπατάει κλπ., ακριβώς όπως ο άνθρωπος – καθώς και τις ανθρωποπάθειες, που τον εμφανίζουν με αισθήματα και πάθη όμοια με εκείνα του ανθρώπου, όπως π.χ. να λυπάται, να θυμώνει, να αλλάζει γνώμη, να κοιμάται κ.ά. Πιο συγκεκριμένα:

Ανθρωπομορφισμοί 

Αποδίδονται στο Θεό σωματικά χαρακτηριστικά, όπως να μιλάει, να πλάθει άνθρωπο με πηλό, να φυτεύει, να περπατάει, να κλείνει την κιβωτό, να μυρίζει, να κατεβαίνει, να ακούει, να στερεώνει τη γη, κ.ά. 

Ο Θεός μιλάει: Γένεσις 1:3 «Τότε είπε ο Θεός» 

Πλάθει τον άνθρωπο με πηλό: Γένεσις 2:7 «Τότε ο Κύριος ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο από το χώμα της γης και φύσηξε μέσα στα ρουθούνια του πνοή ζωής». 

Φυτεύει ένα κήπο: Γένεσις 2:8 «Ύστερα ο Κύριος ο Θεός φύτεψε έναν κήπο στην Εδέμ προς την ανατολή, όπου έβαλε τον άνθρωπο που είχε πλάσει». 

Περπατάει: Γένεσις 3:8 «Τότε άκουσαν το θόρυβο που έκανε ο Κύριος ο Θεός, καθώς περπατούσε στον κήπο το δειλινό, και κρύφτηκαν απ’ αυτόν ο Αδάμ και η γυναίκα του ανάμεσα στα δέντρα του κήπου». 

Κλείνει την κιβωτό: Γένεσις 7:16 «Μετά την είσοδο και του Νώε ο Κύριος έκλεισε την κιβωτό πίσω του». 

Κατεβαίνει για να δει: Γένεσις 11:5 «Κατέβηκε, λοιπόν, ο Κύριος να δει την πόλη και τον πύργο, που έχτιζαν οι άνθρωποι». 

Ακούει τις φωνές: Γένεσις 21:17 «Ο Θεός όμως άκουσε τις φωνές του παιδιού, κι ένας άγγελος Θεού φώναξε στην Άγαρ από τον ουρανό». 

Στερεώνει τα’ αστέρια και τη σελήνη: Ψαλμός 8:4 «Όσες φορές βλέπω στους ουρανούς σου –έργα της αξιοσύνης σου– τ’ αστέρια, τη σελήνη, που εσύ τα στέριωσες». 

Ο Θεός που κοιμάται και ξυπνάει 

Δεν πρόκειται για σχήμα λόγου. Έτσι το γνωρίζουν και ακριβώς έτσι το αντιλαμβάνονται. Όπως οι άνθρωποι, έτσι και ο Γιαχβέ (ο Θεός του Ισραήλ), και οι άλλοι θεοί (των Εθνών) κοιμούνται και ξυπνούν: 

Ο Βάαλ: Α Βασιλέων 18:27 Το μεσημέρι ο Ηλίας άρχισε να τους εμπαίζει: «Φωνάξτε πιο δυνατά», τους έλεγε. «Θεός είν’ αυτός! Μπορεί να είναι βυθισμένος σε σκέψεις· μπορεί να είναι κάπου απασχολημένος ή να ταξιδεύει. Ίσως κοιμάται και πρέπει να ξυπνήσει!» 

Ο Θεός του Ισραήλ: Ψαλμός 35:22-23 «Εσύ όμως, Κύριε, είδες· μη μείνεις σιωπηλός. Κύριέ μου, μη μ’ αφήνεις! Ξύπνα και σήκω κι υπερασπίσου με· Θεέ και Κύριέ μου, πάρε το μέρος μου!». 

Ψαλμός 44:24-25 «Σήκω! Γιατί ησυχάζεις, Κύριε; Δράσε! Για πάντα μη μας απωθείς. Την παρουσία σου γιατί την κρύβεις και λησμονάς τη δυστυχία και την ανάγκη μας;» 

Ψαλμός 59:5-6 “Παρ’ όλο που ’μαι αθώος, εκείνοι τρέχουν κι ετοιμάζονται. Ξύπνησε, Κύριε, έλα κοντά μου, κοίταξε. Κύριε, εσύ, Θεέ πανίσχυρε, Θεέ του Ισραήλ, σήκω να τιμωρήσεις όλα τα έθνη».

Ανθρωποπάθειες 

Ο Θεός μετανιώνει: Γένεσις 6:6 «μετάνιωσε που είχε δημιουργήσει τον άνθρωπο στη γη και λυπήθηκε κατάκαρδα». 

Γελάει, χλευάζει, θυμώνει: Ψαλμός 2:4-5 «Θ’ αναγελάσει εκείνος που ’χει στους ουρανούς το θρόνο του· θα τους χλευάσει ο Κύριος! Θα τους μιλήσει τότε οργισμένος, με το θυμό του θα τους συνταράξει». 

Ψαλμός 37:13 «Ο Κύριος γελάει μαζί του γιατί ξέρει πως έρχεται της τιμωρίας του η μέρα».

Εξοργίζεται: Αριθμοί 11:1 «Κάποτε ο λαός άρχισε να παραπονιέται στον Κύριο για τα βάσανά του. Όταν ο Κύριος τους άκουσε, εξοργίστηκε κι έστειλε εναντίον τους φωτιά, η οποία έκαψε μια άκρη του στρατοπέδου». 

Ησαΐας 61:8 «Εγώ τη δικαιοσύνη αγαπώ», λέει ο Κύριος, «μισώ τη δολερή αρπαγή». 

Εκδικείται: Δευτερονόμιο 32:35 «Σ’ εμένα ανήκει η εκδίκηση κι η ανταπόδοση». 

Σφυρίζει: Ησαΐας 7:18 «Έρχεται μέρα που ο Κύριος θα σφυρίξει στους εχθρούς, κι αμέσως θα ’ρθουνε από τις εκβολές των ποταμών της Αιγύπτου, σαν σύννεφο από μύγες κι από την Ασσυρία σαν σμήνος από σφήκες». 

Χαίρεται: Δευτερονόμιο 30:9 «Ο Κύριος θα χαίρεται να σας ξανακάνει ευτυχισμένους». 

Δυσαρεστείται αν πατήσει σε ανθρώπινα κόπρανα!!! 

Η περίπτωση αυτή παραείναι «ανθρώπινη» για να αναφέρεται στο Θεό. Θα ταίριαζε σε έναν αξιωματούχο, σε έναν υψηλόβαθμο αξιωματικό, σε ένα θεό [«θεούλη» με μικρό -θ-] ή κάτι τέτοιο, όχι όμως στο ΘΕΟ. Κι’ όμως σύμφωνα με όσα είδαμε παραπάνω αυτοί ήταν οι θεοί των λαών της περιοχής εκείνης. 

Δευτερονόμιο 23:13-15 

Θα ορίζετε έναν τόπο έξω από το στρατόπεδο που να πηγαίνετε για τις φυσικές σας ανάγκες. Καθένας να έχει μαζί με τον εξοπλισμό του ένα τσαπί και όταν πηγαίνει εκεί έξω, να σκάβει μ’ αυτό και μετά να σκεπάζει τα κόπρανά του. Ο Κύριος, ο Θεός σας, πηγαινοέρχεται μέσα στο στρατόπεδό σας, για να σας προστατεύει και να κάνει τους εχθρούς σας να παραδίνονται μπροστά σας. Γι’ αυτό πρέπει το στρατόπεδο σας να είναι τόπος καθαρός· για να μη δει ο Κύριος εκεί κάτι ακάθαρτο και σας εγκαταλείψει. 

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο Θεός υπάρχει, σίγουρα όμως οι ανθρωπομορφισμοί και οι ανθρωποπάθειες που υπάρχουν στη Βίβλο τον αδικούν. Η εικόνα που συνθέτουν ταιριάζει με την εποχή εκείνη και τις επιστημονικές γνώσεις που υπήρχαν τότε. Σίγουρα όμως είναι κατά πολύ ανώτερη απ’ την εικόνα που δίνουν ή μάλλον έδιναν οι άλλοι λαοί της Μέσης Ανατολής, όπου επικρατούσε ο πολυθεϊσμός και ο έντονος θηριομορφισμός ή ο ζωομορφισμός, έννοιες που στο εννοιολογικό πλαίσιο της θρησκειολογίας σημαίνουν την απεικόνιση θεών ως ζώων ή την απόδοση ζωικών χαρακτηριστικών στο σύνολο των ιδιοτήτων τους. Όλα αυτά «βγάζουν νόημα» στα πλαίσια της εποχής εκείνης, όχι όμως στη δική μας εποχή. 

Σε μορφή αρχείου pdf σας παραθέτω ένα βιβλίο με τίτλο “Documents from Old Testament Times”, στο οποίο μπορείτε να βρείτε κείμενα των λαών της περιοχής, στα Αγγλικά. Μπορείτε να το κατεβάσετε και να το κρατήσετε. Περιέχει αποσπάσματα κειμένων Εβραϊκών, Αιγυπτιακών, Ασσυριακών, Μωαβιτικών κ.ά., χρήσιμα για όσους θέλουν να το ψάξουν περισσότερο.

https://ia800209.us.archive.org/21/... 

Υπάρχει μια ιστοσελίδα πάνω στο θέμα που εξετάζουμε, την οποία παρακολουθώ και βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσα. Το όνομά της είναι BioLogos (http://biologos.org/). Είναι στην Αγγλική και ο στόχος τους είναι το κάλεσμα προς την εκκλησία και τον κόσμο να αντιληφθούν την αρμονία που υπάρχει ανάμεσα στην επιστήμη και τη Βιβλική πίστη (invites the church and the world to see the harmony between science and biblical faith as we present an evolutionary understanding of God’s creation). Δεν γνωρίζω πολλά πράγματα για το Θεολογικό τους πλαίσιο – ή μάλλον γνωρίζω πάνω κάτω -, αλλά αυτό δεν είναι το ζητούμενο στο προκείμενο. Υπάρχουν και επιστημονικά περιοδικά ακαδημαϊκού επιπέδου, όπως το Theology and Science (http://www.ctns.org/theology_science.html), αλλά δεν θέλω να σας πάω τόσο μακριά!!! 

Οι ανθρωπομορφισμοί και οι ανθρωποπάθειες της Παλαιάς Διαθήκη δεν είναι απλά σχήματα λόγου, αλλά απεικονίζουν τις αντιλήψεις που είχαν για το Θεό την εποχή εκείνη οι λαοί της περιοχής. Δεν είναι δηλαδή πως θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν άλλη φρασεολογία πιο «υψηλή», αν και υπάρχουν κάποια εδάφια που το κάνουν αυτό – και πάλι βέβαια στα πλαίσια των γνώσεων της εποχής εκείνης. Λίγο πολύ έβλεπαν και αντιλαμβάνονταν το Θεό ή τους θεούς απλά σαν κάτι περισσότερο από υπεράνθρωπους και ήρωες. Αυτό ίσχυε και για τους αρχαίους Έλληνες, για τους λαούς γύρω απ’ την Παλαιστίνη, και σε μεγάλο βαθμό και για τους ίδιους τους Εβραίους. 

Ακόμη και σήμερα μια πολύ μεγάλη μερίδα θρησκευόμενων συνανθρώπων μας αντιλαμβάνεται το Θεό με παρόμοιο τρόπο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν πως έχουν ή μπορούν να έχουν το Θεό του χεριού τους. Τον έχουν «σήκω – κάτσε και κάτσε – σήκω». Πιστεύουν πως οι κουβέντες τους έχουν τη μαγική ικανότητα να τον κάνουν να κινητοποιείται και να ικανοποιεί τις επιθυμίες τους και τις υποδείξεις τους. 

Για τους λαούς της εποχής που γράφτηκαν η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη οι ανθρωπομορφικές εκφράσεις ήταν πραγματικές και όχι συμβολικές, δεν τις θεωρούσαν δηλαδή σχήματα λόγου. Εννοείται βέβαια πως ο Θεός δεν είναι – ούτε ήταν - όπως τον παρουσιάζουν τα εδάφια που παρατέθηκαν. Εμείς οι σημερινοί το γνωρίζουμε αυτό πολύ καλά. Εμείς λοιπόν που γνωρίζουμε πώς λειτουργεί ο κόσμος και οι φυσικοί νόμοι θα πρέπει να παίρνουμε τέτοιες εκφράσεις σαν σχήματα λόγου που εκφράζουν θεολογικές αλήθειες, οι οποίες μας βοηθούν να συνθέσουμε μια σωστή, σύγχρονη και ολοκληρωμένη εικόνα για τον Θεό της Βίβλου. Δεν θα πρέπει όμως να κάνουμε το σφάλμα να πάρουμε μερικές απ’ αυτές σαν σχήματα λόγου και άλλες σαν κυριολεκτικές, ανάλογα με το τί μας βολεύει και τί ταιριάζει με τις απόψεις που έχουμε ήδη διαμορφώσει. Ούτε πολύ περισσότερο, κάτι πολύ συνηθισμένο με άτομα φανταμενταλιστικής νοοτροπίας, να καταφεύγουμε σε αυτοσχέδιες «εξηγήσεις» να αναδείξουμε δήθεν τo υποτιθέμενο πραγματικό νόημα των σχετικών εδαφίων – και τελικά να γινόμαστε περίγελως στους σοβαρούς μελετητές. 

Όπως και να έχει το πράγμα, γεγονός είναι πως εικόνες του Θεού σαν τις παραπάνω λειτούργησαν παραπλανητικά μέσα στους αιώνες με αποτέλεσμα να επικρατήσει μια πολύ «ανθρώπινη» αντίληψη για τον Θεό – ενός Θεού δηλαδή ουσιαστικά κατ’ εικόνα και ομοίωση του ανθρώπου. Στους Θεολογικούς κύκλους κυκλοφορεί το εξής ωραίο που αποδίδεται στο Βολταίρο: «“In the beginning God created man in His own image, and man has been trying to repay the favor ever since.” (Στην αρχή ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο κατ’ εικόνα του, και από τότε ο άνθρωπος προσπαθεί να του ανταποδώσει τη χάρη [να πλάσει δηλαδή κι αυτός με τη σειρά του το Θεό κατ’ εικόνα του ανθρώπου]). Παρόμοιο είναι και το νόημα της εικόνας που βλέπουμε ακριβώς από κάτω:

Κατ’ Εικόνα και Ομοίωση 

Τί σημαίνει η διδασκαλία της Γραφής πως ο άνθρωπος πλάστηκε κατ’ εικόνα και ομοίωση του Θεού; Αναφέρεται άραγε σε σωματικές ομοιότητες ανάμεσα στο Θεό και τον άνθρωπο; ΟΧΙ βέβαια! Το κατ’ εικόνα και ομοίωση αναφέρεται στις ιδιότητες με τις οποίες ο Θεός προίκισε τον άνθρωπο, όπως αυτογνωσία, νους και σκέψη, αφηρημένη σκέψη, μεταφυσικές τάσεις και αναζητήσεις, ελευθερία, αίσθηση του καλού, του ωραίου, του δικαίου, κλπ. - ιδιότητες που τον κάνουν να ξεχωρίζει απ’ τα υπόλοιπα δημιουργήματα. Οι εικόνες και τα σύμβολα με τα οποία περιγράφεται στη Βίβλο ο Θεός δεν θα πρέπει να μας μπερδεύουν ως προς την πραγματικότητα της ουσίας του Θεού. Πρόκειται απλά και μόνο για εικόνες και σύμβολα χτισμένα πάνω στις κοινωνικές αντιλήψεις της εποχής εκείνης. Mερικά παραδείγματα εικόνων - για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι: 

Πατέρας: Είναι η πιο γνωστή και συνηθισμένη εικόνα του Θεού στη Γραφή, ριζωμένη στις πατριαρχικές αντιλήψεις της εποχής εκείνης. Στην ερώτηση, «Είναι αρσενικός ο Θεός;», δεν υπάρχει παρά μια απάντηση: ΟΧΙ! Η έννοια του φύλου δεν έχει σχέση με το αληθινό Θεό της Βίβλου. 

Ο σύγχρονος Βιβλικός Φεμινισμός και η Φεμινιστική Ερμηνευτική βοήθησαν τους θεολόγους να προσέξουν και άλλες εικόνες του Θεού όπως αυτές που προσιδιάζουν με ιδιότητες Μητέρας-Γυναίκας: Το «θηλυκό» στοιχείο του Θεού το βλέπουμε στις παρακάτω αναφορές: 

 Στην προσωποποιημένη «Σοφία» του Θεού (Παροιμίες, ολόκληρο το κεφ. 8, Λουκάς 7:35) κάτι ανάλογο δηλαδή με το «Λόγο» του Θεού στο πρώτο κεφάλαιο του Ιωάννη. 

"Ο Κύριος με δημιούργησε πριν απ’ τα έργα του όλα, το πρώτο από τα έργα του από πολύ παλιά. Δημιουργήθηκα πριν από τους αιώνες, αρχή αρχή,"

Στη «μητρική στοργή» του (Ησαΐας 66:13), 

Στην εικόνα της αφέντισσας των σκλάβων (Ψαλμός 123:2), 

Στην κλώσσα με τα κλωσσόπουλα: (Ματθαίος 23:37) 

«Ιερουσαλήμ Ιερουσαλήμ, που σκοτώνεις τους προφήτες και λιθοβολείς αυτούς που σου στέλνει ο Θεός! Πόσες φορές θέλησα να συνάξω τα παιδιά σου όπως η κλώσα συνάζει τα κλωσόπουλα κάτω απ’ τις φτερούγες της, αλλά εσείς δεν το θελήσατε». 

 Άλλες εικόνες του Θεού είναι εκείνη του Βασιλιά, του Συζύγου (του Λαού Ισραήλ), του Πολεμιστή, και άλλες. 

3. Ένας Θεός για το Σημερινό Κόσμο 

 Ζούμε σε μια εποχή που είναι αποτέλεσμα εντυπωσιακών εξελίξεων και αλλαγών σε όλους τους τομείς της ζωής. Τίποτε δεν έχει γλυτώσει το ξεσκόνισμα και την επανεξέταση. Ο Διαφωτισμός δεν παίρνει τίποτε δεδομένο, ακόμη και οι μεγάλες αυθεντίες περνούν από κόσκινα. Ο σημερινός άνθρωπος έχει ερωτήματα και ζητάει απαντήσεις που να περνούν τις σύγχρονες δοκιμασίες. 

Το ίδιο συμβαίνει και στη Θρησκεία. Δεν γίνονται δεκτές οι απλοϊκές απαντήσεις. Οι αναζητήσεις γίνονται με προσφυγή στα πρωτότυπα κείμενα και πηγές. Οι επιστημονικές και οι γενικότερες απόψεις των ανθρώπων των περιόδων συγγραφής της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, η συνολική κοσμοθεωρία τους δηλαδή, παίζουν καθοριστικό ρόλο στην «αποκωδικοποίηση» πραγμάτων που συναντούμε στη Βίβλο. 

 Ας πάρουμε για παράδειγμα τη λέξη «ουρανός». Στην Ελληνική γλώσσα, αρχαία και σύγχρονη, η λέξη «ουρανός» αναφέρεται τόσο στον ατμοσφαιρικό αέρα και το διάστημα πέρα από αυτόν, όσο και στον ουρανό σαν κατοικία του Θεού. Το κείμενο και η συνάφεια μας βοηθάει να καταλάβουμε περί τίνος πρόκειται σε κάθε περίπτωση. Όταν ο Ιησούς λέει στους ανθρώπους, «λέτε, σήμερα θα έχουμε κακοκαιρία γιατί ο ουρανός είναι κόκκινος και συννεφιασμένος» (Ματθαίος 16:3), καταλαβαίνουμε ότι μιλάει για την γήινη ατμόσφαιρα. Όταν ο Παύλος γράφει ότι «έχουμε στους ουρανούς κατοικία αιώνια» (Β Κορινθίους 5:1), αντιλαμβανόμαστε πως μιλάει για πνευματικά πράγματα και πνευματικό ουρανό.

Στο περιστατικό της ανάληψης του Ιησού, στο βιβλίο των Πράξεων 1:9-11, διαβάζουμε τα εξής: 

«Μόλις τα είπε αυτά, κι ενώ εκείνοι τον κοίταζαν, ανυψώθηκε προς τον ουρανό, και μια νεφέλη τον έκρυψε από τα μάτια τους. Και καθώς κοίταζαν που ανέβαινε προς τον ουρανό …» 

Προς τα πού «ανέβαινε»; Προφανώς σ’ αυτό που έβλεπαν οι μαθητές, τον υλικό ουρανό. Δεν αναφέρεται εδώ στον “ουρανό” με τη βιβλική-θεολογική έννοια, αλλά τον υλικό / διαστημικό / ατμοσφαιρικό ουρανό. Ήταν σε θέση να ξεχωρίσουν ανάμεσα στις δύο αυτές έννοιες οι μαθητές του Ιησού; Περνούσε καν απ’ το μυαλό τους η ανάγκη να κάνουν τέτοιες σκέψεις; Τι σήμαινε το «πάνω» και «κάτω» για τον Χριστιανό του πρώτου αιώνα και τί σημαίνει «πάνω» και «κάτω» για τον Χριστιανό του 21ου αιώνα που η κοσμοθεωρία του είναι διαφορετική; Δεν χρειάζονται όλα αυτά κάποια επεξεργασία; Αναμφίβολα ναι. Δεν μπορώ να επεκταθώ περισσότερο σ’ αυτό το άρθρο, αλλά επειδή τέτοια θέματα είναι πολύ σημαντικά, θα απασχολήσουν τα Θεολογήματα πολλές φορές στο μέλλον. Υπομονή λοιπόν! 

Ερχόμαστε τώρα στο θέμα του Θεού. Πέρα απ’ τους ανθρωπομορφισμούς και τις ανθρωποπάθειες της Βίβλου που είδαμε πιο πάνω, που μας λένε περισσότερα πράγματα για τις κοινωνικές αντιλήψεις των ανθρώπων της εποχής εκείνης και λιγότερα για την ουσία και τη φύση του Θεού, υπάρχουν στη Βίβλο πολλά εδάφια που μας δίνουν τη δυνατότητα να συνθέσουμε μια πιο πλατιά αντίληψη για τη φύση του Θεού. Απ’ αυτά επιλέγουμε - δειγματοληπτικά - τρία: 

 Πράξεις 17:24-29 – Το θείον [πρωτότυπο κείμενο] η θεότητα [μετάφραση) 

"ο θεός ο ποιήσας τον κόσμον και πάντα τα εν αυτώ, ούτος ουρανού και γης υπάρχων κύριος ουκ εν χειροποιήτοις ναοίς κατοικεί ουδέ υπό χειρών ανθρωπίνων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος ... ζητεῖν τον θεόν εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτόν και εύροιεν, καί γε οὐ μακράν από ενός εκάστου ημών υπάρχοντα. εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν, ως και τινες των καθʼ υμάς ποιητών ειρήκασιν· Του γαρ και γένος εσμέν. γένος ουν υπάρχοντες του θεού ουκ οφείλομεν νομίζειν χρυσώ ή αργύρῳ ή λίθῳ, χαράγματι τέχνης και ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, το θείον εἶναι ὅμοιον". 

 "Είναι ο Θεός που δημιούργησε τον κόσμο κι όλα όσα υπάρχουν σ’ αυτόν. Ως Κύριος του ουρανού και της γης, δεν κατοικεί σε χειροποίητους ναούς, ούτε υπηρετείται από χέρια ανθρώπινα σαν να ’χε ανάγκη από κάτι, αφού αυτός είναι που δίνει σε όλα ζωή και πνοή και τα πάντα... Θέλησε να ζητούν τον Κύριο και να προσπαθούν να τον βρουν ψηλαφώντας στο σκοτάδι, αν και δεν είναι μακριά από τον καθένα μας. Γιατί μέσα σ’ αυτόν ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε, όπως λένε και μερικοί απ’ τους δικούς σας ποιητές: "Δική του είμαστε γενιά”. Αφού, λοιπόν, είμαστε γενιά του Θεού, δε θα πρέπει να νομίζουμε ότι η θεότητα είναι κάτι όμοιο με χρυσάφι ή ασήμι ή πέτρα, δηλαδή με γλυπτό έργο της τέχνης ή της φαντασίας του ανθρώπου". (Η Αγία Γραφή με τα Δευτεροκανονικά (Παλαιά και Καινή Διαθήκη) της Βιβλ. Εταιρείας)

Ιωάννης 4:24: Ο Θεός είναι Πνεύμα 

"Πνεύμα ο θεός, και τους προσκυνούντας αυτόν εν πνεύματι και αληθείᾳ δει προσκυνείν”. 

 

"Ο Θεός είναι πνεύμα. Κι αυτοί που τον λατρεύουν πρέπει να τον λατρεύουν με τη δύναμη του Πνεύματος, που φανερώνει την αλήθεια» ή "Ο Θεός είναι Πνεύμα και εκείνοι που τον λατρεύουν πρέπει να τον λατρεύουν πνευματικά και αληθινά". 

Α Ιωάννου 1:5: Ο Θεός είναι Φως 

“Και εστιν αύτη η αγγελία ην ακηκόαμεν απʼ αυτού και αναγγέλλομεν υμίν, ότι ο θεός φως εστίν και σκοτία εν αυτώ ουκ έστιν ουδεμία”.

 

"Αυτό είναι το μήνυμα που ακούσαμε από τον Ιησού Χριστό και σας το μεταφέρουμε: Ο Θεός είναι φως, και δεν υπάρχει σ’ αυτόν καθόλου σκοτάδι". 

Η ιδέα, η έννοια, η ουσία του Θεού είναι πέρα και πάνω απ' τις λέξεις που χρησιμοποιούμε ή που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μιλώντας γι' αυτόν. Κάθε γλώσσα έχει τη δική της λέξη ή λέξεις ή φράσεις για το Θεό. Η Παλαιά Διαθήκη έχει πολλές τέτοιες φράσεις - π.χ. "Κύριος των Δυνάμεων". Στην Καινή Διαθήκη, στη δίκη του Ιησού, ο Αρχιερέας των Ιουδαίων τον ρωτάει: «Συ είσαι ο Χριστός, ο Υιός του Ευλογητού;» (Μάρκος 14:61). Να λοιπόν και άλλο ένα όνομα του Θεού – Ευλογητός! 

Πώς θα μπορούσαμε να συλλάβουμε ή μάλλον να περιγράψουμε την ιδέα του Θεού μέσα στο σημερινό κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο - σεβόμενοι τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, χωρίς ωστόσο να βγαίνουμε έξω απ’ τα βιβλικά πλαίσια; Ποιες εικόνες θα μπορούσαμε να επιστρατεύσουμε για να περιγράψουμε το Θεό με τρόπο που να έχει απήχηση στον άνθρωπο της τρίτης χιλιετίας; Επιγραμματικά θα αναφέρουμε μερικές απ’ τις προτάσεις που έχουν γίνει, για να "πάρει μπρος" το μυαλό μας. Δεν χωράνε μεγάλες αναλύσεις στο άρθρο αυτό που είναι εισαγωγικού χαρακτήρα. Τα θέματα αυτά θα μας απασχολήσουν, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βάθος, κι άλλες φορές. 

Ο Νους και η Ψυχή του Κόσμου – και ο κόσμος το Σώμα του. 

Το Μυστήριο 

Το Άλλο – Το Διαφορετικό 

Το Υπέρτατο Ον 

Η Ανώτερη Δύναμη - το ακούμε συχνά από συνανθρώπους μας που είναι πολλοί και συνεχώς αυξάνονται. “Εγώ πιστεύω απλά σε μια Ανώτερη Δύναμη”, λένε. 

Η Δύναμη - όσοι είδαν τη σειρά ταινιών «Πόλεμος των Άστρων» θα το θυμούνται. 

Η Παγκόσμια Συνείδηση - σε μεγάλο βαθμό το συναντάει κανείς στο Βουδισμό και τον Ινδουισμό. Βέβαια, στις θρησκείες αυτές ο Θεός είναι εντελώς απρόσωπος, είναι δηλαδή μια απρόσωπη παγκόσμια δύναμη, αν και στον Ινδουισμό τουλάχιστον υπάρχει παράλληλα και η πίστη σε "προσωπικό" Θεό.

«Εικόνες» του Θεού απ' το βιβλίο ΑΣΚΗΤΙΚΗ του Καζαντζάκη: Παρά το γεγονός ότι δεν τα πήγαινε καλά με την επίσημη Εκκλησία, ο Καζαντζάκης ασχολήθηκε με το θρησκευτικό γεγονός και έγραψε βιβλία θρησκευτικού προβληματισμού που αξίζει να διαβαστούν - εγώ αυτά τουλάχιστον τα διάβασα. Να οι δικές του "προτάσεις" για το πώς να "ονοματίσουμε", όπως λέει, το Θεό. Όπως βλέπετε, δεν του έλειπε η φαντασία και η οξυδέρκεια: 

Είδαμε τον ανώτατο κύκλο των στροβιλιζόμενων δυνάμεων. Τον κύκλο αυτόν τον ονοματίσαμε Θεό. Μπορούσαμε να του δώσουμε ό,τι άλλο όνομα θέλαμε: Άβυσσο, Μυστήριο, Απόλυτο Σκοτάδι, Απόλυτο φως, Ύλη, Πνέμα, Τελευταία Ελπίδα, Τελευταία Απελπισία, Σιωπή (σελ. 65). 

Απ' όλα αυτά του Καζαντζάκη εγώ ξεχωρίζω τα Άβυσσος, Μυστήριο, Απόλυτο Φως, Πνεύμα, Τελευταία Ελπίδα - και ίσως και το Σιωπή. 

Το Συλλογικό Ασυνείδητο. Η ιδέα αυτή ξεκίνησε απ’ τον μεγάλο ψυχολόγο Γιούνγκ. Σύμφωνα μ’ αυτήν ο Θεός βρίσκεται με κάποιον τρόπο στο ασυνείδητο όλων ανθρώπων. Η ιδέα ταιριάζει με τον Πανενθεϊσμό, άποψη αρκετά διαδεδομένη σύμφωνα με την οποία ο Θεός βρίσκεται μέσα σε όλα τα κτίσματά του - σ' αντίθεση με τον Πανθεϊσμό που θέλει το κάθε κτίσμα, το σύνολο δηλαδή των κτισμάτων, να είναι κομμάτι του Θεού. Να τονίσουμε εδώ πως ο Πανθεϊσμός στερείται Βιβλικών βάσεων και κατά συνέπεια δεν γίνεται δεκτός στο Χριστιανισμό. 

Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνούμε πως ο Θεός της Βίβλου δεν είναι απλά μια ασαφής και απρόσωπη «δύναμη», αλλά Πρόσωπο – Προσωπικότητα με αυτονομία, νου, σκέψη, θέληση, δύναμη. Πάντως, εικόνες σαν τις παραπάνω σίγουρα μας βοηθούν να δούμε το Θεό πιο σωστά και πιο πλατιά, έτσι που η σχέση μας μαζί του να βιώνεται πιο ουσιαστικά εν Χριστώ (Ιωάννης 17:3), γνωρίζοντας πως με ένα τέτοιο Θεό κανένας δεν μπορεί να παίξει κρυφτούλι, και τον οποίο κανένας, μα κανένας, δεν μπορεί να ξεγελάσει με επίπλαστη, ψεύτικη ευσέβεια.

"Μην έχετε ψευδαισθήσεις, ο Θεός δεν εμπαίζεται. Ό,τι σπέρνει ο άνθρωπος, αυτό θα θερίσει" (Γαλάτας 6:7). 

"Ο λόγος του Θεού είναι ζωντανός και δραστικός, πιο κοφτερός κι από κάθε δίκοπο σπαθί· εισχωρεί βαθιά, ως εκεί που χωρίζει την ψυχή απ’ το πνεύμα, το κόκαλο απ’ το μεδούλι, και κρίνει τους διαλογισμούς και τις προθέσεις της καρδιάς. Δεν υπάρχει δημιούργημα στον κόσμο που να μπορεί να κρυφτεί απ’ το Θεό· όλα είναι γυμνά και φανερά μπροστά στα μάτια του· σ’ αυτόν θα δώσουμε λόγο" (Εβραίους 4:12-13). 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Cowdell, Scott, A God for This World, Λονδίνο: Mowbray, 2000. (Ένας Θεός για Τούτο τον Κόσμο. Πρόκειται για ένα πολύ ωραίο βιβλίο, απ' το οποίο δανείστηκα κάποιες ιδέες για το τελευταίο μέρος του άρθρου). 

"Anthropomorphism", Interpreter’s Dictionary of the Bible, Nashville: Abingdon, 1962. 

Thomas, D. Winton (Editor), Documents from Old Testament Times, New York: Harper & Row, 1961. 

Willis, John T., (editor), The World and Literature of the Old Testament, Austin: Sweet Publ. Company, 1979. 

Καζαντζάκης, Νίκος, Ασκητική [Salvatore Dei] Αθήνα.

H μητέρα του Κυρίου στο κατά Μάρκον

Η μητέρα του Κυρίου στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο

 Αικατερίνη Τσαλαμπούνη

Επίκουρος Καθηγήτρια Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας Α.Π.Θ.

[Κατόπιν αδείας απ’ τη συγγραφέα - Ιστολόγιο βιβλικών σπουδών]

http://biblicalstudiesblog.blogspot.com/2020/08/h-mary-in-marks-gospel.html

Καθώς ξεκινά η περίοδο της προετοιμασίας για τον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου θα κάνω κάποιες σύντομες αναρτήσεις αφιερωμένες στο πρόσωπο της Μητέρας του Κυρίου, όπως εμφανίζεται στην Καινή Διαθήκη και στην αρχαία απόκρυφη χριστιανική γραμματεία.

Εισαγωγικές παρατηρήσεις

Αυτό που προκύπτει από τη μελέτη των καινοδιαθηκικών αναφορών στη Μαρία είναι ότι:

α) οι πληροφορίες που προκύπτουν σχετικά με αυτήν είναι αποσπασματικές και συχνά ελλιπείς,

β) ο κάθε συγγραφέας τονίζει διαφορετικές πτυχές της προσωπικότητάς της και παραθέτει διαφορετικά γεγονότα της ζωής της εντάσσοντάς τα στο γενικότερο θεολογικό του πρόγραμμα και 

γ) στα όσα λιγοστά καταγράφονται μέσα στην Καινή Διαθήκη για το πρόσωπό της, ενυπάρχουν ήδη εκείνα τα θεολογικά στοιχεία που θα αναπτύξει στη συνέχεια η πατερική θεολογική γραμματεία στο πλαίσιο κυρίως των χριστολογικών συζητήσεων.

Η μητέρα του Κυρίου στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο

Η μητέρα του Ιησού εμφανίζεται μόνο μία φορά στο κατά Μάρκον ευαγγέλιο (3:31-35), ενώ γίνεται μία ακόμη αναφορά σε αυτήν από τους συμπολίτες του Ιησού κατά την ομιλία του στη συναγωγή της Ναζαρέτ (Μκ 6:3), όταν σχολιάζουν την καταγωγή του («οὐχ οὗτος ἐστιν ὁ τέκτων, ὁ υἱός τῆς Μαρίας ...;»)

Στο 3:31-35 η μητέρα του Κυρίου αναφέρεται μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας του Ιησού. Σύμφωνα με την αφήγηση του ευαγγελιστή ο Ιησούς διδάσκει σε ένα σπίτι στη Γαλιλαία, όταν εμφανίζονται οι αδελφοί του (κι οι αδελφές του) μαζί με τη μητέρα του έξω από αυτό και ζητούν να τον δουν. Οι λόγοι που οδήγησαν στην αναζήτησή του εκ μέρους των οικείων του δεν είναι σαφείς, πολλοί όμως ερμηνευτές συνδέουν το περιστατικό με τα όσα σημειώνει ο Μάρκος νωρίτερα στο στ. 21, ότι δηλαδή «οἱ παρ’ αὐτοῦ», οι οποίοι εδώ θα πρέπει να θεωρηθούν ότι είναι η φυσική του οικογένεια, βλέποντας τη δραστηριότητα του Ιησού «ἔλεγον ὅτι ἐξέστη» κι αποφασίζουν να παρέμβουν δυναμικά («κρατῆσαι αὐτόν»). Το ρήμα «ἐξίστημι» εδώ δε δηλώνει ότι ο Ιησούς παραμέλησε σε υπερβολικό σημείο τις στοιχειώδεις για τον εαυτό του φροντίδες και για αυτό έρχονται οι δικοί του άνθρωποι για να του το υπενθυμίσουν. Η σημασία του φαίνεται να είναι διαφορετική και να συνδέεται με ένα γενικότερο θέμα στο κατά Μάρκον, εκείνο του υιού του ανθρώπου (δηλ. του Ιησού) ο οποίος παραμένει παρεξηγημένος και μόνος σε όλη την επίγεια δράση του, αφού οι άνθρωποι (ακόμη κι οι μαθητές του) τον αντιμετωπίζουν με απιστία. Ο ι. Χρυσόστομος φαίνεται να κατανοεί το ρήμα με τον ίδιο τρόπο που το κατανοούν αρκετοί σύγχρονοι ερμηνευτές, όταν το θεωρεί συνώνυμο με το «μαίνεσθαι» (Ι. Χρυστοστόμου, Εἰς τον Ἰωάννην, ομ. 31: PG 59, 182). Προφανώς, η οικογένεια του Ιησού δεν αντιλαμβάνεται ακόμη την αποστολή του κι έρχονται να τον ανακόψουν και να τον φέρουν πίσω στην πατρίδα του θεωρώντας ότι είναι εκτός εαυτού. Η αντικατάσταση της φράσης «οἱ παρ’ αὐτοῦ» με το «οἱ γραμματεῖς και οἱ λοιποί» στους κώδικες D και W ίσως αντικατοπτίζει την αμηχανία των αντιγραφέων αυτών των χειρογράφων, οι οποίοι αντιλαμβάνονταν το αρνητικό περιεχόμενο του ρήματος «ἐξίστημι» και δεν ήθελαν να συνδέσουν μια αρνητική αξιολόγηση του Ιησού και της δράσης του με την οικογένειά του. Η αντίδραση των οικείων του μπορεί επίσης να συνδεθεί με τα όσα λέγονται στη συνέχεια σχετικά με την αντίδραση των από Ιεροσολύμων γραμματέων, ότι δηλαδή ο Ιησούς επιτελεί θαύματα με τη δύναμη του Βεελζεβούλ (στ. 22). Έτσι, οικείοι αλλά και ξένοι αδυνατούν να αντιληφθούν το αληθινό νόημα της διδασκαλίας και των πράξεων του Ιησού. Όσα, μάλιστα, αναφέρονται στο στ. 21 μπορούν να εξηγήσουν τη στάση του Ιησού στη συνέχεια, όταν αντιδρώντας στην πληροφορία ότι τον αναζητά η οικογένειά του, δηλώνει ότι μητέρα και αδελφοί του δεν είναι οι βιολογικοί του συγγενείς, αλλά όσοι εφαρμόζουν το θέλημα του Θεού (Μκ 6:35). Το θέμα της περικοπής 3:31-35 είναι το ποιοι συναπαρτίζουν την εσχατολογική οικογένεια του Ιησού, αυτήν δηλαδή που γεννήθηκε μέσα από το κήρυγμά του για τη Βασιλεία του Θεού Χωρίς αναγκαστικά να αποκλείονται από τη νέα αυτή πραγματικότητα οι κατά κόσμον συγγενείς, τα κριτήρια που θέτει ο Ιησούς με το λόγο του στο στ. 35 («ὃς [γὰρ] ἂν ποιήσῃ το θέλημα τοῦ θεοῦ, οὗτος ἀδελφός μου και ἀδελφή και μήτηρ ἐστίν») καθιστούν σαφές ότι δεν είναι απαραίτητο εσχατολογική και κατά κόσμον οικογένεια να ταυτίζονται. Αυτήν τη διευκρίνιση κάνει κι ο ι. Χρυσόστομος σχολιάζοντας το παράλληλο χωρίο στο Μτ 12:50: «οὐκ ἀρνεῖται την κατά φύσιν συγγένειαν ἀλλά προστίθησιν την κατ’ ἀρετήν». Η κριτική στάση απέναντι στη βιολογική οικογένεια, την οποία οι αληθινοί μαθητές πρέπει να εγκαταλείψουν για να γίνουν μέλη της νέας οικογένειας του Θεού, απαντά κι αλλού μέσα στο ευαγγέλιο του Μάρκου (βλ. για παράδειγμα 1:16-20 και κυρίως 10:29-30). Κατά κάποιον τρόπο εκείνη συμβολίζει το παρελθόν κάθε πιστού αλλά και τη συνεχή επίδραση του κόσμου επάνω του. Η αναφορά στη συγκεκριμένη περικοπή στη μητέρα του Ιησού θα πρέπει λοιπόν να τοποθετηθεί στην ίδια θεολογική συνάφεια. Η κριτική εδώ φαίνεται να αφορά γενικά στους συγγενικούς δεσμούς που μπορεί να λειτουργήσουν ως τροχοπέδη σε όσους επιθυμούν να γίνουν μαθητές του Ιησού.

Στο κατά Μάρκον και συγκεκριμένα στο περιστατικό του κηρύγματος του Ιησού στη συναγωγή της Ναζαρέτ (6:1-6), αναφέρεται επίσης για πρώτη φορά το όνομα της μητέρας του Ιησού, Μαρίας, αλλά κι εκείνα των αδελφών του (6:3), η ταυτότητα των οποίων έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Εκτός όμως από την αναφορά του ονόματος της Μαρίας αλλά και της σύνδεσης της οικογένειας του Ιησού με τη Ναζαρέτ, αξιοπρόσεκτο είναι επίσης το γεγονός ότι ο Ιησούς εδώ προσδιορίζεται ως υιός της Μαρίας και δε γίνεται καμιά αναφορά στον Ιωσήφ. Ίσως αυτό να σημαίνει ότι ο Ιωσήφ είχε ήδη πεθάνει προ πολλού ή ότι οι συμπατριώτες του Ιησού αναφέρονται σε αυτόν περιφρονητικά συνδέοντας την καταγωγή του με μία γυναίκα, κάτι όχι ιδιαίτερα τιμητικό στην εποχή του. Ανεξάρτητα όμως από αυτές τις εκδοχές, είναι επίσης πιθανό εδώ να υποφώσκει η πίστη του ευαγγελιστή και της πρώτης χριστιανικής κοινότητας για την εκ παρθένου γέννηση του Ιησού.

Τι Λέει η Βίβλος Σχετικά με τον Κορονοϊό;

What Does The Bible Say About Coronavirus?

Πηγή: https://www.patheos.com/blogs/religionprof/2020/03/what-does-the-bible-say-about-coronavirus.html

Μετάφραση -  Χρύσανθος Θεοχάρης

Πανδημία Covid-19 – Πολλοί άνθρωποι έχουν αναστατωθεί από γεγονότα που είναι πρωτοφανή στη ζωή τους, με άγνωστες γι’ αυτούς ονομασίες και αινιγματική ορολογία. Είναι φυσικό λοιπόν κάποιοι να καταφύγουν στη Βίβλο σ’ αναζήτηση απαντήσεων, παρηγοριάς και καθοδήγησης.

«Τι λέει η Βίβλος για τον Κορονοϊό», είναι ερώτηση που πήρε διαστάσεις «επιδημίας» στη Google. Υπάρχει ένας αριθμός ιστοσελίδων στις οποίες συναντάει κανείς τον ισχυρισμό ότι διαθέτουν τις απαντήσεις σ’ αυτή την ερώτηση. Εγώ προσωπικά, σαν ακαδημαϊκός – πανεπιστημιακός με αντικείμενο τη Βίβλο είμαι πλήρως απογοητευμένος απ’ τα περισσότερα αυτών που βλέπω στο διαδίκτυο και στα μέσα επικοινωνίας .

Άραγε όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ρωτούν τι λέει η Βίβλος για τον Κορονοϊό δεν έχουν προσέξει ότι η Βίβλος δεν αναφέρει απολύτως τίποτε για ιούς; Τίποτε – τελεία και παύλα! Επίσης τίποτε για βακτήρια. Τίποτε για μικρόβια. Δεν υπάρχουν συμβουλές να αποφεύγουμε να φταρνιζόμαστε πάνω σ’ άλλους ή να καλύπτουμε το στόμα μας όταν βήχουμε ή κάτι παρεμφερές. Ενώ συναντούμε διάφορες οδηγίες καθαρισμού, αυτές αφορούν τελετουργικούς καθαρισμούς και όχι θέματα υγείας και υγιεινής με τη σημερινή τους έννοια.

Γιατί άραγε; Η εξήγηση είναι απλή. Οι συγγραφείς των βιβλικών κειμένων ζούσαν σε μια εποχή πολύ πριν κάποιος οποιοσδήποτε  άνθρωπος κατανοήσει τις αιτίες των ασθενειών με την έννοια που τις κατανοούμε σήμερα. Εκείνοι ζούσαν σε μια προ-επιστημονική εποχή και συνεπώς δεν θα πρέπει να περιμένουμε να βρούμε στα κείμενά τους πληροφορίες και απαντήσεις για τα συγκεκριμένα θέματα που μας απασχολούν – και βεβαίως είναι εντελώς απίθανο να το παρουσιάσουν με όρους 21ου αιώνα.

Αυτό που λέμε δεν σημαίνει πως οι αρχαίοι λαοί δεν πρόσεξαν κάποιες απ’ τις ορατές όψεις της αρρώστιας. Είδαν για παράδειγμα πως κάποιες απ’ τις μάστιγες μεταδίδονταν μέσω της ανθρώπινης επαφής και έκαναν βήματα καραντίνας και κοινωνικής αποστασιοποίησης. Μερικές φορές αυτό το εφάρμοζαν ακόμη και για ασθένειες που δεν ήταν μεταδοτικές, όπως το έκζεμα και άλλες δερματολογικές αρρώστιες που λανθασμένα μεταφράζονται ως «λέπρα»  σε κάποιες μεταφράσεις.

Κατανοώ τον πειρασμό κάποιων να βρουν τρόπο να χωρέσουν ή να συνταιριάξουν στοιχεία απ’ τη Βίβλο με τη σύγχρονη ιατρική και την επιστήμη γενικά. Το έκανα και εγώ αυτό όταν ήμουν νεότερος. Τα αποτελέσματα όμως σπάνια είναι ικανοποιητικά, μερικές μάλιστα φορές είναι πραγματικά φρικτά. Σκεφτείτε για παράδειγμα εκείνους που ισχυρίζονται πως αρρώστιες σαν κι αυτή είναι «αποτέλεσμα της Πτώσης», εννοώντας την αμαρτία του Αδάμ. Τι ακριβώς εννοούν μ’ αυτό; Αν τους πιέσεις ρωτώντας τους αν εννοούν πως ο Θεός εφεύρε διάφορες αρρώστιες και στη συνέχεια τις εισήγαγε στον κόσμο σαν τιμωρία [υποθετικά συνεχίζοντας να κατευθύνει την εξέλιξή τους ώστε να προκύπτουν νέες θανατηφόρες εκδοχές τους έτσι που να μαστίζουν τη μια ανθρώπινη γενιά μετά την άλλη στο διηνεκές], το πιθανότερο είναι να πουν Όχι. Θέλουν άραγε να περάσουν την ιδέα ότι ο Αδάμ ήταν κάτι σαν γενετικός μηχανικός ή ότι η αμαρτία του κατά κάποιο τρόπο είχε τη δύναμη να χειραγωγήσει και να τροποποιήσει το DNA άλλων οργανισμών; Το βέβαιο είναι πως ιδέες σαν κι αυτές δεν υπάρχουν στη Βίβλο. Και γιατί όχι; Γιατί, όπως είπα πιο πάνω, οι βιβλικοί συγγραφείς έγραψαν σε εποχές προ-επιστημονικές, έτσι όχι μόνο δεν χρησιμοποιούν τέτοιες ορολογίες, ούτε καν σκέφτονται στα πλαίσια αυτών των όρων.

Κάποιες φορές ένα τέτοιο μήνυμα μπορεί να προκαλέσει αποκαρδίωση σε ανθρώπους που αποζητούν απεγνωσμένα κάτι στο οποίο να αγκιστρωθούν σε καιρούς ιδιαίτερης θλίψης. Όμως σκεφτείτε κι εκείνους που πριν έναν αιώνα και κάτι παρακολουθούσαν την πανδημία της γρίπης [το 1918-19] που σκόρπισε το θάνατο σε τόσους και τόσους ανθρώπους την εποχή εκείνη [περίπου 25 εκατομμύρια νεκροί] και την επεδείκνυαν σαν εκπλήρωση του Βιβλίου της Αποκάλυψης. Αν ισχυρίζονταν πως αποτελούσε τον προάγγελο του τέλους του κόσμου, τότε είναι απόλυτα σίγουρο ότι έχουν ήδη πεθάνει χωρίς να έχει επαληθευτεί ο ισχυρισμός τους. Στο μεταξύ και καθώς ο χρόνος περνούσε και η ζωή συνεχιζόταν κανονικά, μπορεί να ναυάγησε και η πίστη τους – το ίδιο και η πίστη τόσων άλλων ανθρώπων.

Αν «κοτσάρεις», προσδέσεις , την πίστη σου στο κάρο της αναζήτησης του Κορονοϊού στη Βίβλο, υπάρχει το ενδεχόμενο να κοροϊδέψεις τον εαυτό σου και να υιοθετήσεις προσωρινά κάποιες αυταπάτες που θα σου προσφέρουν κάποια ψεύτικη ανακούφιση. Θα πληρώσεις όμως γι’ αυτό όταν αργότερα το γενικότερο πλαίσιο των ισχυρισμών αποδειχτεί κούφιο, όπως έχει συμβεί κατ’ επανάληψη καθώς άλλοι θρησκευόμενοι έκαναν αυτά που και εσύ προσπαθείς να κάνεις.

Θα ήθελα να σε ενθαρρύνω να πάψεις να αναζητάς στη Βίβλο συγκεκριμένες προβλέψεις για τον Κορονοϊό και να τις «βρίσκεις» εκεί που δεν υπάρχουν στ’ αλήθεια. Αντίθετα να επικεντρώνεσαι στις πιο κεντρικές και σαφείς διδασκαλίες της Βίβλου. Μια απ’ αυτές είναι η εμπιστοσύνη στο Θεό, όχι επειδή εντοπίζουμε στη Βίβλο κάποια συγκεκριμένη πρόβλεψη, αλλά επειδή σαν άνθρωποι που είμαστε, με περιορισμένη αντίληψη, χρειαζόμαστε να αφήνουμε τον εαυτό μας στο Θεό που είναι απερίγραπτα ανώτερος από μας.

Η Βίβλος επιπλέον δίνει έμφαση στην αγάπη που δείχνει πνεύμα αυτοθυσίας για τους άλλους. Αν πραγματικά επιθυμείς να διακρίνεις το θέλημα του Θεού μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, τότε πρέπει να σκεφτείς ποια είναι τα ευγενέστερα πράγματα που μπορείς να κάνεις. Η δική μου πρόταση είναι να επιδιώξεις να προσφέρεις υποστήριξη προς τους άλλους – από ασφαλή απόσταση και εφαρμόζοντας τις συμβουλές των ειδικών στα θέματα ιατρικής και της υγιεινής. Γιατί δεν συνιστά αγάπη και καλοσύνη το να φέρεσαι απερίσκεπτα και να καθιστάς τον εαυτό φορέα και εν δυνάμει συντελεστή μετάδοσης ενός επικίνδυνου παθογόνου ιού στους άλλους. Ακόμη κι αν το δικό σου ανοσοποιητικό σύστημα είναι αρκετά ισχυρό ώστε να απωθήσει τα χειρότερα των συμπτωμάτων του Covid-19,  το ανοσοποιητικό των άλλων με τους οποίους έρχεσαι σε επαφή ίσως να μην είναι.

Λοιπόν πού υπάρχει ο Κορονοϊός στη Βίβλο; Καλύπτεται πλήρως απ’ τις διδασκαλίες του Χριστού να αγαπούμε τον πλησίον μας όπως τον εαυτό μας και να κάνουμε στους άλλους αυτά που θέλουμε να κάνουν και εκείνοι σε μας.

Σε απόμακρα μέρη της Ουγκάντα γίνεται αγώνας να εμποδίσουν τους ιεροκήρυκες απ' το να αποθαρρύνουν τη χρήση ιατρικής φροντίδας.

Σ' αυτή την απόμακρη πόλη στην έντονα παραδοσιακή γωνιά της ανατολικής Ουγκάντα ένας 27χρονος Πεντηκοστιανός ποιμένας συνελήφθη σαν αποτέλεσμα της ανάμιξής του που οδήγησε στη διακοπή της ιατρικής αγωγής ενός βαριά άρρωστου 9χρονου κοριτσιού. Ο ποιμένας είπε στους γονείς του κοριτσιού ότι θα πρέπει να στηρίζονται στην προσευχή.

Ο ποιμένας, Ρίτσαρντ Ασούτου, που ανήκει σε μια διεθνή θρησκευτική διακονία, έχει εν τω μεταξύ αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση. Το κορίτσι όμως εξακολουθεί να νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση σε ένα νοσοκομείο όπου μεταφέρθηκε τρεις εβδομάδες μετά την απόφαση της μητέρας της να σταματήσει την ιατρική αγωγή και να την πάει στην εκκλησία για προσευχές. Ο πατέρας του κοριτσιού μαζί με κατοίκους της περιοχής και αξιωματούχους της ασφάλειας παρενέβησαν να μεταφερθεί το κορίτσι στο νοσοκομείο........

Χρύσανθος Θεοχάρης

Για τη συνέχεια - στα Αγγλικά - πατήστε στο σύνδεσμο που ακολουθεί...

In remote parts of Uganda, a fight to stop preachers from discouraging medical care

Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια

Όποιος επιθυμεί μπορεί να δει και αυτήν εδώ την έρευνα της διαΝΕΟσις

https://www.dianeosis.org/20…/…/greek-beliefs-2018-graphics/

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΧΑΤΖΗΣ*

Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια

ΠΟΛΙΤΙΚΗ 15.04.2018

​​Από τις ετήσιες πανελλαδικές έρευνες κοινής γνώμης της διαΝΕΟσις, προκύπτουν πάντα πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για τις απόψεις και τις πεποιθήσεις των Ελλήνων. Δυστυχώς τα συμπεράσματα αυτά δεν είναι πάντοτε αισιόδοξα. Για παράδειγμα, από το 2015 μέχρι σήμερα, το σύνολο σχεδόν των Ελλήνων απαντά, όταν ερωτηθεί, ότι ο θεσμός που εμπιστεύεται περισσότερο είναι η οικογένεια. Βέβαια, γνωρίζουμε ότι η Ελλάδα διατηρεί ακόμα χαρακτηριστικά προνεωτερικής κοινωνίας, με πολύ χαμηλό, για ευρωπαϊκή χώρα, κοινωνικό κεφάλαιο, με χαμηλούς δείκτες εμπιστοσύνης και με ιδιαίτερα ανεπτυγμένα τα κλειστά συγγενικά δίκτυα.

Δεν είναι, βέβαια, κακό να εμπιστεύεσαι την οικογένειά σου. Ομως μετά από αυτήν ακολουθούν οι Ενοπλες Δυνάμεις και η Αστυνομία, που τις εμπιστευόμαστε κάθε χρόνο και περισσότερο. Σε αντίθεση με τους δημοκρατικούς και συλλογικούς θεσμούς που δεν εκτιμούμε και τόσο. Η μόνη εξαίρεση είναι η δικαστική εξουσία – τη βλέπουμε πιο θετικά από τις άλλες δύο, τη νομοθετική και την εκτελεστική. Φοβάμαι όμως για λάθος λόγους.

Πριν από 15 χρόνια, σε μια μεγάλη έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, τα αποτελέσματα ήταν παρόμοια. Με μια σημαντική διαφορά: οι Ελληνες εμπιστεύονταν τότε και την Εκκλησία. Στις πρόσφατες όμως έρευνες η Εκκλησία δεν τα πάει τόσο καλά και η τάση είναι πτωτική. Αλλά η Εκκλησία συμπληρώνει το τρίπτυχο, μαζί με την πατρίδα και την οικογένεια. Οι Ελληνες δεν αρκεί να εμπιστεύονται μόνο την οικογένεια και τον στρατό, πρέπει να διατηρήσουν και την «ορθόδοξη χριστιανική συνείδησή τους».

Αυτό το τελευταίο το εξασφάλισε, για χάρη της Εκκλησίας, το Συμβούλιο της Επικρατείας με την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειάς του (660/2018). Σύμφωνα με την απόφαση, το υπουργείο Παιδείας δεν μπορεί να διαμορφώνει προγράμματα σπουδών που «φαλκιδεύουν» τον «επιβεβλημένο από τη συνταγματική διάταξη» (άρθρο 16) σκοπό του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, που είναι η ανάπτυξη της ορθόδοξης χριστιανικής συνειδήσεως «των μαθητών που ανήκουν στην επικρατούσα θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού». Θα πρέπει η παιδεία «να κατατείνει στην εμπέδωση και ενίσχυση της ορθόδοξης χριστιανικής συνειδήσεώς τους», να μην τους προκαλεί «σύγχυση» (την οποία, σύμφωνα με την απόφαση, προκαλεί ο «αναστοχασμός»). Σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει το πρόγραμμα σπουδών «να τους εκτρέψει από την ορθόδοξη χριστιανική συνείδησή τους».

Οπως καταλαβαίνετε, τα πράγματα είναι απελπιστικά. Από τη μια έχουμε ένα Σύνταγμα με άρθρα (όπως το άρθρο 16) που είναι απαράδεκτα για μια ευρωπαϊκή φιλελεύθερη δημοκρατία του 21ου αιώνα. Πρόκειται για ένα άρθρο που επιβιώνει λόγω της ανίερης συμμαχίας αυταρχικών πατερναλιστών της Αριστεράς και της Δεξιάς, που δεν εννοούν να απεμπολήσουν ένα πολύτιμο εργαλείο ελέγχου της κοινωνίας. Από την άλλη ένα ανώτατο δικαστήριο που αντί να ερμηνεύσει αυτό το προβληματικό άρθρο συσταλτικά, κάνει το αντίθετο. Ενώ το Σύνταγμα αναφέρει ότι το κράτος έχει ως βασική αποστολή την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης, το ΣτΕ την ταυτίζει με τη χριστιανική και μάλιστα την Ορθόδοξη. Οπως, πολύ ορθά, τόνισε η μειοψηφία πέντε δικαστών, το ίδιο το Σύνταγμα και οι διεθνείς συμβάσεις δεν υποχρεώνουν τον νομοθέτη να προσδώσει στο μάθημα των Θρησκευτικών ομολογιακό ή κατηχητικό χαρακτήρα, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε όχι με «ανάπτυξη» θρησκευτικής συνείδησης, αλλά με «επιβολή» θρησκευτικής συνείδησης συγκεκριμένου περιεχομένου.

Επανερχόμαστε στην έρευνα, έπειτα από την υποχρεωτική αναφορά στην απόφαση του ΣτΕ, το οποίο αποσόβησε τον κίνδυνο «εκτροπής», που τα χαμηλά ποσοστά της Εκκλησίας απειλούσαν – μετατρέποντας το σχολείο σε κατηχητικό. Οι Ελληνες φαίνεται να ζουν σε ένα όνειρο αυτοϊκανοποίησης. Το 75% πιστεύει ότι ως λαός ξεχωρίζουμε για την ευφυΐα και τον πολιτισμό μας, το 55% ότι Ελληνας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι και οι 6 στους 10 ότι η είσοδός μας στην Ε.Ε. ωφέλησε περισσότερο την Ενωση απ’ ό,τι εμάς. Δυσπιστούμε απέναντι στην Ε.Ε. και θεωρούμε (8 στους 10) ότι την Ελλάδα κυβερνούν μυστικές οργανώσεις που δρουν στο παρασκήνιο. Δεν συμπαθούμε ιδιαίτερα τους μετανάστες (εκτός αν γεννήθηκαν και μεγάλωσαν εδώ), ειδικά αν είναι μουσουλμάνοι, αλλά ούτε και τους Εβραίους. Η πλειονότητα δεν θέλει να ανεγερθεί τζαμί στην Αθήνα. Απορρίπτει τον πολιτικό γάμο από ομόφυλα ζευγάρια και φυσικά την παιδοθεσία από αυτά. Οι μισοί Ελληνες ζητούν να επανέλθει η θανατική ποινή.

Το ειρωνικό είναι ότι σ’ αυτήν την έρευνα, για πρώτη φορά, οι Ελληνες δηλώνουν περισσότερο φιλελεύθεροι παρά ποτέ. Διότι, δυστυχώς, ταυτίζουν τον φιλελευθερισμό με τη μείωση των φόρων (γι’ αυτήν τη στρέβλωση είναι μεγάλες οι ευθύνες ημών των φιλελεύθερων). Εχουμε πάρει βέβαια μαθήματα, υπάρχουν πολλές στιγμές αυτογνωσίας στις απαντήσεις. Ομως οι περισσότεροι Ελληνες δεν περιμένουν να σωθούν από τους δημοκρατικούς θεσμούς ενός κράτους δικαίου αλλά από «έναν πολιτικό ηγέτη ικανό και ισχυρό». Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια έρευνα (αλλά και σε πολλές άλλες), εκφράζουν την εμπιστοσύνη τους στη Ρωσία και τον θαυμασμό τους για τον Πούτιν. Οι Ελληνες πολίτες, σχεδόν μισόν αιώνα μετά τη μεταπολίτευση και την εμπειρία της στρατιωτικής δικτατορίας, αναζητούν έναν αυταρχικό ηγέτη να τους σώσει και ίσως να αναβιώσει την Ελλάδα των Ελλήνων Χριστιανών.

* Ο κ. Αριστείδης Χατζής είναι αν. καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου και Θεωρίας Θεσμών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα βιβλία του «Φιλελευθερισμός» και «Επιχειρήματα Ελευθερίας» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

Μες της Ζωής τα Μονοπάτια Διαβάτης Είμαι ο Φτωχός

https://www.youtube.com/watch?v=G2GOlOv05YY&t=0s&index=32&list=PL3Dvz9zitMiySFUnqjcxMnsF7Y6Yh68Fv

Υπερβολική Αμαρτολογία

Χριστιανική Ηθική - (συνέχεια 6η)

Του Χρύσανθου Θεοχάρη

Η πικρή και δυσάρεστη αλήθεια είναι πως οι Εκκλησίες έχουν παρασυρθεί, και επιδοθεί, σε μια υπέρμετρη ενασχόληση με την αμαρτία. Η αμαρτία κατάντησε να είναι το κύριο σημείο αναφοράς για όλα. Δεν υπάρχει συζήτηση για το Θεό, για τον άνθρωπο, για το Χριστό, χωρίς το θέμα της αμαρτίας να μην «κλέψει την παράσταση». Οι προσευχές, οι ύμνοι, οι ομιλίες, όλα περιστρέφονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο γύρω απ’ την αμαρτία. Η αμαρτωλότητά μας και η αναξιότητά μας έχει γίνει έμμονη ιδέα, το «Κύριε ελέησον» στις σύγχρονες εκδοχές του δίνει και παίρνει. Όσο για τα μικρά παιδιά, από πολύ νωρίς, στο Κυριακό και στο Κατηχητικό Σχολείο, “μαθαίνουν” πόσο αμαρτωλά και ανάξια είναι, πως ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες τους, και στις  προσευχές τους ζητούν να τους συγχωρήσει! Να τους συγχωρήσει τί;;;;;

Σίγουρα πρόκειται για μια διαστρεβλωμένη εικόνα του Χριστιανισμού. Η κατάσταση αυτή δεν ταιριάζει με τα δεδομένα της Παλαιάς και πολύ περισσότερο της Καινής Διαθήκης, στην οποία, τουλάχιστον όσον αφορά τους πιστούς, σαφώς κυριαρχούν οι αναφορές στο Θεό της αγάπης και όχι στο Θεό της οργής, στη δύναμη της Χάρης που γέμισε τη ζωή μας και όχι στη δύναμη της αμαρτίας, στην ελπίδα και όχι στην απαισιοδοξία, στη χαρά της λύτρωσης και όχι στο φάσμα της αμαρτίας, στη δοξολογία και όχι στο «ελέησέ με τον αμαρτωλό».

Στην Παλαιά Διαθήκη επαναλαμβάνεται συχνά πυκνά το ρεφραίν – για παράδειγμα στον Ψαλμό 117 - 

Τον Κύριο δοξολογείτε, γιατί είν’ καλός· κι αιώνια διαρκεί η αγάπη του!

Στον Ψαλμό 103 τονίζεται με ιδιαίτερη έμφαση το σύνθημα του τίτλου του που είναι το

Ευλόγησε τον Κύριο, ψυχή μου [= καρδιά μου = εαυτέ μου]! Στους στίχους 8 - 14 λέει:

«Ο Κύριος είναι πονετικός και γενναιόδωρος, ανεκτικός κι άμετρα σπλαχνικός.

Δεν είναι η οργή του αδιάκοπη και δεν κρατά ο θυμός του για παντοτινά.

Ό,τι μας έπρεπε για τις αμαρτίες μας δε μας το ’κανε,

κι ανάλογα με τις παρανομίες μας δε μας τιμώρησε.

Όσο είναι το ύψος τ’ ουρανού πάνω απ’ τη γη,

τόσο απέραντη είναι η αγάπη του για κείνους που τον σέβονται.

Όσο απέχει από τη δύση η ανατολή, τόσο απομάκρυνε από μας τις ανομίες μας.

Όπως σπλαχνίζεται ο πατέρας τα παιδιά του, έτσι σπλαχνίζεται ο Κύριος εκείνους που τον σέβονται.

Ξέρει αυτός από τι πλαστήκαμε,

θυμάται πως είμαστε χώμα».

Γνωρίζει ο Πλάστης μας πως είμαστε γήινοι, χωματένιοι, αδύνατοι, πως πέφτουμε. Κι Αυτός παίρνει τις αμαρτίες μας και τις εξαφανίζει στον απέραντο ουρανό. Εμείς φαίνεται πως δεν θέλουμε να το δεχτούμε αυτό και επιμένουμε να τις κρατάμε και να τις ξαναφέρνουμε μπροστά Του και Τον ξαναπαρακαλούμε. Επιμένουμε να πονάμε χωρίς λόγο, απολαμβάνουμε φαίνεται την αυτομαστίγωση – κάποιοι με πραγματικά μαστίγια και κάποιοι με μεταφορικά, με τύψεις και ενοχές!

«Εγώ είμαι σκουλήκι» ?

Πολλές φορές έχω ακούσει πιστούς να επικαλούνται στην προσευχή τους το τόσο παρεξηγημένο και παρερμηνευμένο «εγώ είμαι σκουλήκι» απ’ τον Ψαλμό 22:7. Κάντε τον κόπο να διαβάσετε ολόκληρο τον Ψαλμό αυτό. Δεν γνωρίζουμε τις συνθήκες κάτω απ’ τις οποίες γράφτηκαν τα λόγια αυτά και κατά πόσον είναι αυτοβιογραφικά . Γεγονός είναι πάντως πως ο άνθρωπος που περιγράφει ο Ψαλμωδός βρίσκεται σε δραματική κατάσταση. Αισθάνεται πως τον έχουν εγκαταλείψει και ο Θεός και οι άνθρωποι – εδάφια 7-9:

Αλλά εγώ είμαι σκουλήκι κι όχι άνθρωπος· ανθρώπου παρωδία και λαού απόδιωγμα.

Με ειρωνεύεται καθένας που με βλέπει· ζαρώνουνε τα χείλη τους, κουνάνε το κεφάλι:

«Κατέφυγε στον Κύριο», λένε, «ας τον σώσει· ας τον λυτρώσει, αφού τον αγαπάει».

Πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, το οποίο κρατάει μόνο για λίγο, γιατί διαβάζουμε πως ήδη κατά τη διάρκεια της προσευχής «το σκουλήκι» ευχαριστεί το Θεό γιατί ήδη απάντησε στην έκκλησή του και ενθουσιασμένος δηλώνει – στα εδάφια 22-24 πως,

Κύριε, μου ’χεις κιόλας αποκριθεί! Θα εξιστορώ στ’ αδέρφια μου την ύπαρξή σου·

μέσα σ’ όλη τη σύναξη θα σ’ εξυμνώ.

Όσοι τον Κύριο σέβεστε υμνήστε τον! Όλοι οι απόγονοι του Ιακώβ, δοξάστε τον!

Έχει ιδιαίτερη σημασία να αναφέρουμε και να το τονίσουμε πως συγγραφείς της Καινής Διαθήκης είδαν τον Ψαλμό 22 ως Μεσσιανικό και Χριστολογικό και μάλιστα τα λόγια του «σκουληκιού» τα έβαλαν στο στόμα του Κυρίου μας. Δείτε τις περικοπές που παραθέτουν τμήματα του Ψαλμού ή απλώς αναφέρονται σ’ αυτόνκυρίως το γνωστότατο λόγο του Ιησού στο σταυρό:

“Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;”

Μάρκος 15:34  --  Ματθαίος 27:39-44  --  Ιωάννης 19:24  --  Εβραίους 2:12

Συμπερασματικά λοιπόν σαφώς πρόκειται για λανθασμένη χρήση της φράσης «Είμαι σκουλήκι». Αντί γι’ αυτή θα ήταν πιο σωστό και αντιπροσωπευτικό να χρησιμοποιούνται τα υπέροχα λόγια του Ψαλμού 8 που δείχνει το πόσο σπουδαίος είναι στα μάτια του Θεού ο άνθρωπος σ’ ολόκληρο το σύμπαν. Ιδιαίτερα τα εδάφια 4 – 7 του Ψαλμού θα πρέπει να μας κάνουν περήφανους για τη φροντίδα του Θεού και το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον άνθρωπο:

Όσες φορές βλέπω στους ουρανούς σου - έργα της αξιοσύνης σου–

τ’ αστέρια, τη σελήνη, που εσύ τα στέριωσες,

αναλογίζομαι: Τι τάχα είν’ ο άνθρωπος ώστε να τον φροντίζεις;

ο κάτοικος της γης ώστε να νοιάζεσαι γι’ αυτόν;

Τον έκανες ωστόσο λίγο μικρότερο από σένα· με δόξα τον στεφάνωσες και με τιμή.

Κύριο τον έκανες πάνω στα πλάσματά σου, όλα στην εξουσία του τα ’δωσες.

  

Στην Καινή Διαθήκη και στην καρδιά του κηρύγματος του Παύλου κεντρικό θέμα αποτελεί η συντριβή της δύναμης της αμαρτίας και η είσοδος σε μια νέα ζωή γεμάτη αγαλλίαση εν Χριστώ. Τέρμα στο φόβο, τις ενοχές, τις ντροπές, στην πονηρή συνείδηση. «Τα παλιά πέρασαν. Όλα έγιναν καινούργια». Εδάφια που μιλούν για την οργή του Θεού εναντίον των ασεβών, είναι πολύ τραγικό λάθος να χρησιμοποιούνται για τους πιστούς, οι οποίοι είναι κάτω απ’ την ομπρέλα του Χριστού. Είναι τουλάχιστον ανευθυνότητα! Η ζημιά που γίνεται στην ψυχική υγεία, το ηθικό και την πνευματικότητα των πιστών είναι αδύνατο να υπολογιστεί. Ο Θεός είναι γεμάτος καλοσύνη και σκορπά το έλεός του απλόχερα σ’ όσους τον σέβονται – ακόμη και στην Παλαιά Διαθήκη. Είναι αξιοσημείωτο πως τόσο οι Χριστιανικές προσευχές όσο και οι ύμνοι που περιέχονται στην Καινή Διαθήκη έχουν χαρμόσυνο και δοξαστικό χαρακτήρα και περιεχόμενο.

Εφεσίους 3:14-21 -- «να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού, που ξεπερνάει κάθε ανθρώπινη γνώση. Έτσι θα γεμίσει η ζωή σας με την πλούσια χάρη του Θεού».

Αποκάλυψη 7:10-12 -- «Αληθινά, ευλογία και δόξα και σοφία, ευχαριστία και τιμή και δύναμη

και ισχύς ανήκουν για πάντα στο Θεό μας. Αμήν».

Αποκάλυψη 19:5-10  - Ο Κύριός μας, ο παντοκράτορας Θεός είναι πια κυρίαρχος του κόσμου!

Ας χαρούμε, ας αναγαλλιάσουμε

κι ας τον δοξάσουμε».

Η προσευχή του τελώνη [και του Φαρισαίου] - «Θεέ μου, σπλαχνίσου με τον αμαρτωλό» που υπάρχει στο Λουκά 18:10 ανήκει στην περίοδο που ίσχυε ακόμη ο Νόμος της Παλαιάς Διαθήκης. Η προσευχή τους γίνεται στους χώρους του Ιουδαϊκού Ναού. Η Νέα Διαθήκη – Νέα Οικονομία άρχισε να ισχύει αφού σφραγίστηκε με το αίμα της θυσίας του Ιησού Χριστού 1-2 χρόνια αργότερα και αφού ολοκληρώθηκε η επίγεια διακονία του. Δεν πρέπει να μπερδεύουμε το βιβλίο της Καινής Διαθήκης στο οποίο, κυρίως στα Ευαγγέλια, τα περισσότερα γεγονότα που περιγράφονται οργανικά συνδέονται με την Παλαιά Οικονομία του Νόμου του Μωυσή. Ο Ιησούς έζησε και εφάρμοσε πιστά τις απαιτήσεις του Νόμου – παρόλο ότι έκανε κριτική στους εκπροσώπους του Ιουδαϊσμού και έδωσε σε διάφορες εντολές πιο πλατιές ερμηνείες και πιο βαθύ περιεχόμενο. Ακόμη και στις Επιστολές της ΚΔ γίνονται συχνές και εκτεταμένες αναφορές και συγκρίσεις ανάμεσα στην Παλαιά Διαθήκη/Οικονομία και την Καινή/Νέα Διαθήκη/Οικονομία!

Τύψεις και Ενοχές

Πρέπει να νοιώθει τύψεις ο υγιής αν και ατελής Χριστιανός; Η απάντηση είναι ένα ξεκάθαρο ΟΧΙ. Μην το ξεχνάμε, όλοι οι πιστοί χωρίς εξαίρεση, τόσο αυτοί που έζησαν στο παρελθόν όσο και αυτοί που ζουν στο παρόν, υπήρξαν ή είναι ατελείς και βασίζουν την θέση τους και τη σχέση τους απέναντι στο Θεό στη λυτρωτική θυσία του Αμνού, του Ιησού Χριστού. Είναι άλλο πράγμα όμως η αναγνώριση πως είμαι ατελής, αδύνατος και αμαρτωλός – κάτι που διδάσκει με σαφήνεια η Καινή Διαθήκη – και είναι κάτι εντελώς διαφορετικό να κουβαλώ πάνω μου τύψεις και ενοχές που με κάνουν ηθικό ράκος, και ψυχικά, ηθικά και κοινωνικά ανάπηρο. Τί ρόλο παίζει τελικά η θυσία του Χριστού, η χάρη του Θεού και η παντοτινή μεσολάβηση του Αρχιερέα Χριστού για μένα; Τί νόημα έχει το: «Γι’ αυτούς, λοιπόν, που ανήκουν στον Ιησού Χριστό δεν υπάρχει τώρα πια θέμα καταδίκης» - Ρωμαίους 8:1; Για το λυτρωμένο παιδί του Θεού, που έχει πάντα τον Παράκλητο στο πλευρό του, το κύριο πρόβλημα δεν είναι μήπως οι αμαρτίες του φέρουν πάνω του τη θεία οργή. Το πρόβλημα, αντίθετα, είναι η ζημιά που έχει ήδη προκαλέσει η αμαρτία στον ίδιο πριν τη λύτρωσή του, τότε που ο εσωτερικός του εαυτός εξέπεμπε το S.O.S. με λόγια όπως,

Τι δυστυχισμένος, αληθινά, που είμαι! Ποιος μπορεί να με λυτρώσει από την ύπαρξη αυτή, που έχει υποταχθεί στο θάνατο;  - (Ρωμαίους 7:24, αλλά και τα λόγια που προηγήθηκαν απ’ το στίχο 7 μέχρι 23),

Στο οποίο S.O.S. ο Παύλος «βιάζεται» να συμπληρώσει ακριβώς σ’ αυτό το σημείο απαντητικά,

Ας ευχαριστήσουμε το Θεό που το έκανε αυτό, με το σωτήριο έργο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. – Ρωμαίους 7:25

και να ολοκληρώσει την ανάπτυξη του σπουδαίου αυτού θέματος αμέσως μετά:

Ρωμαίους 8:1-4 – «Συνεπώς, δεν υπάρχει τώρα πια θέμα καταδίκης γι’ αυτούς που ανήκουν στον Ιησού Χριστό και δεν ζουν σύμφωνα με τις ανθρώπινες αδυναμίες αλλ’ όπως υπαγορεύει το Πνεύμα του Θεού…»

Ρωμαίους 4:6-8 – «Έτσι κι ο Δαβίδ μακαρίζει τον άνθρωπο που ο Θεός τον αναγνωρίζει δίκαιο χωρίς να έχει έργα:

Μακάριοι αυτοί που τους συγχωρήθηκαν οι αδικίες, που τους σκεπάστηκαν οι αμαρτίες!

Μακάριος ο άνθρωπος που δεν του λογαριάζει ο Κύριος την αμαρτία του!»

Αυτό το τελευταίο σχεδόν κανένας δεν το προσέχει, είναι δηλαδή σαν να μην υπάρχει. Κι όμως είναι τόσο σημαντικό! Δηλαδή, κάνω μια αμαρτία, είτε την αισθάνομαι είτε όχι, αλλά ο Θεός δεν μου την καταλογίζει, είναι σαν να μην έγινε. Όσο βλέπει στην καρδιά μου ότι εγώ ο ατελής έχω την ελπίδα μου σ’ Αυτόν και επιθυμώ να κάνω το αρεστό σ’ Αυτόν, ΔΕΝ με διώχνει απ’ την κοινωνία του περιμένοντας να το συνειδητοποιήσω πρώτα και του ζητήσω συγνώμη, απλά ΔΕΝ μου την καταλογίζει. Έτσι κι αλλιώς, πολύ λίγες αμαρτίες συνειδητοποιούμε ότι τις κάναμε. Όλες τις άλλες που αφορούν λανθασμένες επιλογές, παραλείψεις, σκέψεις, στάσεις ζωής, διαθέσεις, προθέσεις, αδιαφορίες, ζήλιες, φθόνοι, αντιπάθειες κλπ. κλπ., κανένας δεν τις υπολογίζει και δεν ασχολείται μ’ αυτές. Όλες αυτές τις «επώνυμες» ή «ανώνυμες» αμαρτίες ο Θεός δεν μας τις υπολογίζει, όσο η εμπιστοσύνη μας και η ελπίδα μας είναι σ’ Αυτόν και στον Υιό Του.  

Εβραίους 8:6 --  «Τώρα όμως η υπηρεσία που ανέλαβε ο Ιησούς είναι τόσο ανώτερη από εκείνη των ιερέων, όσο ανώτερη είναι και η διαθήκη για την οποία αυτός μεσιτεύει και η οποία βασίζεται σε ανώτερες υποσχέσεις …»

Εβραίους 10:14-17 – «Γιατί με μία μόνο προσφορά οδήγησε στην τελειότητα για πάντα αυτούς που εξαγνίστηκαν με το αίμα του………

…. Και θα ξεχάσω πια τις αμαρτίες τους

και τις παρανομίες τους.

Είναι φανερό πως όπου υπάρχει συγχώρηση αμαρτιών δε χρειάζεται θυσία γι’ αυτές.»

Α Ιωάννου 1:5-10 – «Αν όμως ζούμε μέσα στο φως, όπως ο Θεός είναι στο φως, τότε έχουμε κοινωνία και μεταξύ μας, και το αίμα που πρόσφερε με το θάνατό του ο Υιός του ο Ιησούς μάς καθαρίζει από κάθε αμαρτία. Αν ισχυριστούμε πως είμαστε αναμάρτητοι, εξαπατούμε τον εαυτό μας και δε λέμε την αλήθεια. Αν όμως ομολογούμε τις αμαρτίες μας, ο Θεός, που είναι αξιόπιστος και δίκαιος, θα συγχωρήσει τις αμαρτίες μας και θα μας καθαρίσει από κάθε άδικη πράξη. Αν ισχυριστούμε πως δεν έχουμε ποτέ αμαρτήσει, βγάζουμε ψεύτη το Θεό, και ο λόγος του δε ζει μέσα μας».

Όταν λέει «ομολογούμε τις αμαρτίες μας» εννοεί πως αναγνωρίζουμε μέσα μας, συναισθανόμαστε, παραδεχόμαστε πως η αμαρτία είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης μας, πως με χίλιους δυο τρόπους είμαστε ατελείς και διαρκώς χρειαζόμαστε τη θεϊκή κάλυψη. Δεν εννοεί «εξομολογούμαστε», πάμε κάπου, το δηλώνουμε και περιμένουμε να μας δώσουν άφεση αμαρτιών. Η συνεχής παραδοχή μας συναντιέται με το συνεχή καθαρισμό που κάνει ο Θεός με το αίμα του Χριστού, η σταθερή ομολογία μας μας διατηρεί στην κοινωνία του Θεού, με άλλα λόγια μας διατηρεί διαρκώς στο φως 

Ντροπή: Η συζήτηση εδώ αφορά στην ηθική ντροπή – όχι στη σεξουαλική αιδώ-ντροπή που είναι κάτι διαφορετικό. Πρέπει να ντρεπόμαστε; Γιατί; Για ποια πράγματα; Τί σημαίνει να νοιώθω ντροπή; Να πώς αυτοπεριγράφονται κάποιοι που έχουν ιδιαίτερα έντονο - παθολογικό – πρόβλημα:

Αισθάνομαι πως είμαι ακάθαρτος, μολυσμένος, ανεπιθύμητος.

Κάτι που θέλω να μείνει κρυφό, βγαίνει στην επιφάνεια.

Νοιώθω εκτεθειμένος.

Δεν είμαι όσο καλός θα έπρεπε.

Θέλω ν’ ανοίξει η γη να με καταπιεί.

Αισθάνομαι έντονη αμηχανία.

Αισθάνομαι άσχημα για πράξεις που έκανα.

Τις «αυτοπεριγραφές» αυτές τις δανείζομαι απ’ το παρακάτω αξιόλογο βιβλίο:

Stephen Pattison, SHAME – Theory, Therapy, Theology, Cambridge University Press, Cambridge, UK: 2000 [ΝΤΡΟΠΗ – Θεωρία, Θεραπεία, Θεολογία]

Ο Pattison που έχει διατελέσει ή είναι καθηγητής σε διάφορα Πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου με ειδίκευση σε θέματα Θρησκείας, Ηθικής και Πράξης, τιτλοφορεί το τρίτο και τελευταίο μέρος του βιβλίου του “Shame and Christianity” (Ντροπή και Χριστιανισμός) στο οποίο αφιερώνει 122 ολόκληρες σελίδες. Στη σελίδα 187 υπάρχουν οι εξής διατυπώσεις:

«Ο Χριστιανισμός δεν κατόρθωσε να συνειδητοποιήσει τους τρόπους με τους οποίους η ιδεολογία και οι πρακτικές του έχουν συντελέσει στη δημιουργία, καλλιέργεια και εκμετάλλευση της δυσλειτουργικής ντροπής…

ενώ στο τελευταίο κεφάλαιο ο συγγραφέας,

«εισηγείται μερικούς θετικούς τρόπους με τους οποίους οι Χριστιανοί θα μπορούσαν να ξεκινήσουν να τροποποιούν τις μέχρι τώρα στάσεις και πρακτικές τους σε σχέση με τη ντροπή».

Οι λεπτομέρειες που περιέχονται στο μέρος αυτό του βιβλίου κάνουν την τρίχα να σηκώνεται. Ίσως επανέλθω στο θέμα. Θα ήθελα όμως να παρατηρήσω κάτι που θεωρώ σημαντικό: Είναι άλλο πράγμα οι θέσεις της Καινής Διαθήκης και κατά συνέπεια οι θέσεις του Βιβλικού Χριστιανισμού και άλλο ο Ιστορικός Χριστιανισμός με τις τόσες και τόσες αλλαγές που έχουν γίνει μέσα στους αιώνες. Το ότι έγιναν αλλαγές είναι αδιαμφισβήτητο. Το αν οι αλλαγές αυτές είναι σωστές με την έννοια της φυσιολογικής ή ακόμη και αναπόφευκτης εξέλιξης, αυτό είναι άλλο θέμα που δεν είναι του παρόντος.

Πώς όμως φτάσαμε σε σημείο ο Χριστιανισμός με το Χαρμόσυνο μήνυμα της αγάπης και της συμφιλίωσης να καταντήσει να υποσκάπτει την ψυχική και πνευματική υγεία και ευημερία του ανθρώπου; Το πρόβλημα στις ηπιότερες μορφές του ξεκίνησε ήδη απ’ την Αποστολική Εποχή. Κατά τον Δεύτερο και Τρίτο Αιώνα σημειώνεται η πλήρης ανάπτυξη των νέων αυτών διαφορετικών τάσεων. Οι κύριοι παράγοντες ή δυνάμεις που έπαιξαν ρόλο στις αλλαγές που συντελέστηκαν είναι:

1. Νέο – Πλατωνισμός. 

2. Γνωστικισμός – χωρίς ικανοποιητική γνώση του Γνωστικισμού πολλά πράγματα στην Καινή Διαθήκη φαντάζουν παράξενα και δεν βγάζουν νόημα.

3. Τάση Ιουδαιοποίησης του Χριστιανισμού.

4. Διωγμοί – οι οποίοι οδήγησαν την Εκκλησία σε περιχαράκωση και αυστηρούς κανόνες – ιδιαίτερα για εκείνους που συμβιβάζονταν με τις διωκτικές αρχές και μετά ήθελαν να επιστρέψουν στην Εκκλησία.

Το Σώμα και τα ανθρώπινα ένστικτα βρέθηκαν υπό διωγμό και πόλεμο. Το αίτια του πολέμου αυτού ήταν η εμφάνιση πολλών και διαφόρων τάσεων και διδασκαλιών που στόχευαν στον έλεγχο των ενστίκτων και τον περιορισμό των επιθυμιών. Η χαρά και η σωματική ικανοποίηση έπεσαν σε δυσμένεια. Το ιδανικό έγινε η «άσκηση», η άρνηση, και η καταδυνάστευση του σώματος. Παρόμοιες τάσεις αλλά σε ηπιότερες μορφές έκαναν την εμφάνισή τους κατά την Αποστολική περίοδο, αλλά χαρακτηρίστηκαν σαν «διδασκαλίες δαιμόνων» και, φυσικά, καταδικάστηκαν, όπως βλέπουμε ενδεικτικά στις παρακάτω περικοπές:

Α Κορινθίους 7:1-6 – Εδώ οι Κορίνθιοι – υπό την επίδραση των «πνευματικών (γνωστικιζόντων)» έγραψαν στον Παύλο ότι «είναι καλό ο άνδρας να μην «αγγίζει» τη γυναίκα του». Ο Παύλος τους απαντάει «ναι μεν αλλά» και ότι πρέπει να γνωρίζουν ότι «η γυναίκα δεν εξουσιάζει το σώμα της η ίδια, αλλά ο άντρας της· παρόμοια και ο άντρας δεν εξουσιάζει το σώμα του ο ίδιος, αλλά η γυναίκα του», για να συμπληρώσει, «μη στερείτε ο ένας τον άλλο» για να μην πέφτετε στους πειρασμούς του σατανά. Δεν είναι δηλαδή λόγια του Παύλου το «καλόν ανθρώπω γυναικός μη άπτεσθαι», αλλά των υποβολέων που έφεραν διαιρέσεις και ξένες διδασκαλίες στην εκκλησία των Κορινθίων, με τον Παύλο να κάνει μεγάλο αγώνα φέρει τα πράγματα όσο γίνεται στα ίσα!

[[Δεν μπορώ εδώ να κάνω πλήρη ανάλυση της περικοπής, σας υπόσχομαι όμως ότι κάθε λέξη που γράφω είναι βασισμένη στις πιο ενημερωμένες εξηγήσεις που υπάρχουν παγκοσμίως. Κάποια στιγμή θα τα δούμε όλα αναλυτικά – Χ.Α.Θ.]]

Α Τιμόθεο 4:1-5 – Το Πνεύμα μέσω των προφητών το λέει ξεκάθαρα ότι στους έσχατους καιρούς θα αποστατήσουν μερικοί από την πίστη και θα προσκολληθούν σε πνεύματα παραπλανητικά και σε διδασκαλίες δαιμονικές. Θα παρασυρθούν από απατεώνες και υποκριτές που έχουν πωρωμένη τη συνείδησή τους. Αυτοί απαγορεύουν το γάμο και επιβάλλουν αποχή από φαγητά που τα δημιούργησε ο Θεός για να τα τρώνε και να τον ευχαριστούν όσοι πίστεψαν και κατανόησαν την αλήθεια του Χριστού...

Οι «έσχατοι καιροί» στην Κ.Δ. είναι η Έσχατη Περίοδος (Οικονομία) του Θεϊκού Σχεδίου της Σωτηρίας, η οποία εκτείνεται απ’ τη θυσία του Χριστού στο Γολγοθά μέχρι την ανάσταση και την είσοδο στην αιωνιότητα. Δείτε ενδεικτικά τις περικοπές Πράξεις 2:17 και εξής, Εβραίους 1:1, Α Κορινθίους 15:23-28. Δεν γράφει ο Παύλος στους τότε πιστούς για το τί θα συμβεί το 2.000, αλλά τους επισημαίνει τί συνέβαινε τότε και προφανώς τί θα συμβαίνει πάντα, και με την έννοια αυτή ΚΑΙ το 2.000 μ.Χ., όσο θα διαρκεί η Περίοδος αυτή της Χάρης! Το «απαγορεύουν το γάμο» αναφέρεται στην αποφυγή του γάμου ή αλλιώς στην αποφυγή ικανοποίησης του σεξουαλικού ενστίκτου για λόγους θεολογικούς και φιλοσοφικούς, κάτι που απ’ την εποχή που γράφονται αυτά και στους δυο τουλάχιστον αιώνες που ακολούθησαν τα πράγματα «αγρίεψαν» σε επικίνδυνο βαθμό. Η φράση «επιβάλλουν αποχή από φαγητά» παραπέμπει σε ασκητικές τακτικές διάφορων βαθμών και εξοντωτικές νηστείες. Όπως δείχνει και η επόμενη περικοπή απ’ την Προς Κολοσσαείς Επιστολή τα πράγματα πήραν σαφή πορεία προς μια «θρησκεία στηριγμένη στο ανθρώπινο θέλημα» με σταδιακά όλο και λιγότερα στοιχεία απ’ τον Βιβλικό και Αποστολικό Χριστιανισμό. Οι διάφορες «Εκκλησιαστικές Ιστορίες» και οι πραγματείες που περιγράφουν την «Ιστορία Εξέλιξης της Χριστιανικής Σκέψης» είναι πολύ διαφωτιστικά για όποιον ενδιαφέρεται.

[[Συγνώμη και πάλι για τη συντομία. Δε γίνεται να καταπιανόμαστε με κάθε θέμα που «συναντούμε στο δρόμο μας». Κάποια στιγμή θα καταπιαστούμε και μ’ αυτά! Χ.Α.Θ.]]

Κολοσσαείς 2:20-23 – …. και γιατί δέχεστε να σας επιβάλλουν απαγορεύσεις, όπως: «μην ακουμπήσεις αυτό, μη γευτείς το άλλο, μην αγγίξεις εκείνο»; Αυτές οι απαγορεύσεις αναφέρονται σε πράγματα που είναι καταδικασμένα να φθαρούν μετά τη χρήση τους· πρόκειται για κανόνες που στηρίζονται σε ανθρώπινες διατάξεις και διδασκαλίες. Βέβαια, αυτές οι διατάξεις έχουν μια εξωτερική εμφάνιση σοφίας, που εκδηλώνεται σαν θρησκεία στηριγμένη στο ανθρώπινο θέλημα, σαν ψευτοταπεινοφροσύνη και περιφρόνηση του σώματος. Δεν έχουν όμως καμιά αξία και το μόνο που κάνουν είναι να ικανοποιούν το αμαρτωλό φρόνημα.

[[Ισχύουν τα σύντομα που γράφτηκαν και πιο πάνω. Χ.Α.Θ.]]

Με την υπέρμετρη έμφαση στην αγιότητα του Θεού απ’ τη μια, και τον υπερτονισμό της αναξιότητας του ανθρώπου απ’ την άλλη , φυσικό ήταν ο άνθρωπος να νοιώθει σκουλήκι, φορτωμένος με ενοχές και ντροπές. Έτσι κατάντησε ένας σίγουρος «πελάτης» των επαγγελματιών της θρησκείας, με την ανάλογη καθοδήγηση των οποίων «τρέχει και δεν φτάνει»: επιτίμια, τάματα, ταξίδια σε προσκυνήματα, και πάει λέγοντας. Δυστυχώς, η κληρονομιά αυτή πέρασε και στη Διαμαρτύρηση - με διαφορετικές πρακτικές και μεθόδους μεν, αλλά με το ίδιο λανθασμένο θεολογικό υπόβαθρο που επινοήθηκε και καλλιεργήθηκε απ’ τον Δεύτερο αιώνα και μετά. Το χειρότερο; Το ρόλο του Θεού που τιμωρεί και μοιράζει τύψεις, ενοχές και ντροπές, τον αντιγράφει ο πατέρας στην οικογένεια. Έτσι, ο Θεός της αγάπης καταντάει να παίζει το ρόλο του μπαμπούλα στην υπηρεσία του πατέρα που με τα μηνύματα που περνάει στο παιδί το προετοιμάζει για τύψεις και ντροπές. Είναι παράξενο λοιπόν που τους τελευταίους δύο αιώνες περίπου οι διανοούμενοι στράφηκαν ενάντια στο Χριστιανισμό, ή έστω υιοθέτησαν κριτική στάση απέναντι στην υπερβολική αμαρτολογία των Εκκλησιών; Δυστυχώς είναι για τους ίδιους λόγους που ένας συνέχεια αυξανόμενος αριθμός Χριστιανών αναζητάει πνευματικό καταφύγιο στις Ανατολικές Θρησκείες, κυρίως στον Βουδισμό και τον Ινδουισμό. Οι θρησκείες αυτές δεν ασχολούνται με την αμαρτία ή έστω ασχολούνται πολύ λίγο! Οι έννοιες που τονίζουν – αν και συχνά μόνο στα λόγια, προφανώς για να προσελκύσουν κόσμο - είναι πνευματικότητα, αγάπη, ελευθερία, ανεκτικότητα, και οικουμενικότητα! Γιατί άραγε να μην κάνουν το ίδιο και οι Εκκλησίες; Η θετικότητα έχει αποδειχτεί καλύτερη προσέγγιση απ’ την αρνητικότητα!